Historia

Kaplicę pw. św. Huberta wybudowano w latach 1741-1746 z inicjatywy Jerzego Ignacego Lubomirskiego, jako dziękczynienie po szczęśliwym zakończeniu niefortunnej przygody podczas polowania, w której jej fundator omal nie stracił oka. Budynek powstał w czasie pobytu Karola Henryka Wiedemanna na dworze Lubomirskich w Rzeszowie. Kaplica została zbudowana zapewne pod jego kierunkiem i prawdopodobnie na podstawie projektów wzorowanych na pracach Tylmana z Gameren, formą bowiem przypomina obiekty jego autorstwa. W 1745 roku wnętrze kaplicy ozdobiono polichromią. Kaplicę św. Huberta budowano w lesie, w otoczeniu dąbrowy, ulubionego miejsca polowań panów na Rzeszowie. Po upadku latyfundium Lubomirskich pod koniec XVIII wieku kaplica została zapomniana, a około połowy XIX wieku była już mocno zdewastowana. W następnych dziesięcioleciach na tym terenie rozwinęło się osadnictwo, a granica obszarów leśnych przesunęła się kilka kilometrów na północ. Od 1969 roku kaplica funkcjonowała jako kościół parafialny w Miłocinie. Od 2000 roku, po wybudowaniu nowego kościoła, była nieużytkowana. W 2011 roku z inicjatywy parafii rozpoczęto konserwację polichromii, a w latach 2020-2023 przeprowadzono generalny remont całego budynku. Obecnie w kaplicy odbywają się msze św., śluby oraz – z uwagi na doskonałą akustykę – koncerty muzyki klasycznej. Stanowi również miejsce spotkań i uroczystości związanych bezpośrednio z funkcjonowaniem rzeszowskiego oddziału Polskiego Koła Łowieckiego.

Kaplica pw. św. Huberta została wyróżniona w 50. edycji konkursu Zabytek Zadbany w 2025 roku w kategorii utrwalanie wartości zabytkowej obiektu.

Opis

Kaplica pw. św. Huberta usytuowana jest na południowym krańcu zabudowy dawnej wsi Miłocin – obecnie dzielnicy Rzeszowa, na działce o kształcie zbliżonym do koła, otoczona wieńcem drzew, z wjazdem na teren kościelny od zachodu, z drogi prowadzącej przez dawną wieś. Od wschodu przebiega w jej pobliżu, w odległości około 120 metrów, droga krajowa E371 (Barwinek-Warszawa), z której jest ekspozycja widokowa na kaplicę.

Kaplicę wybudowano na rzucie centralnym, o rysunku krzyża greckiego nałożonego na ośmiobok, z trzema wejściami w trzech ramionach krzyża i ołtarzem w czwartym. Nadano jej jednoprzestrzenną dyspozycję wnętrza, z wydzielonym niewielkim przedsionkiem od frontu, nad którym ulokowano chór dostępny z zewnątrz. Bryła wysmukła, zwarta lecz plastycznie rozrzeźbiona, w formie ośmiobocznego graniastosłupa, rozbita jest czterema ryzalitami („wyrastającymi” z ramion krzyża w rzucie) zakończonymi od góry trójkątnymi przyczółkami. Całość zwieńczona jest kopułą z latarnią. Od południa i zachodu do elewacji kaplicy przylegają dwubiegowe schody, a łączący je podest ulokowany nad wejściem głównym przechodzi do wnętrza jako empora. Elewacja frontowa jest symetryczna, z wejściem do przedsionka flankowanym półfilarami zakończonymi od góry dwuspadowymi, ceglanymi daszkami w parterze oraz drzwiami z naświetlem powyżej. Pozostałe elewacje rozplanowane analogicznie, lecz bez przedsionka. Wszystkie narożniki opięte są pilastrami, z głowicami podtrzymującymi wydatny gzyms koronujący. Okna oraz wnęki w ryzalitach podkreślono od góry gzymsem nadokiennym wygiętym w łuk odcinkowy oraz płaskimi obramieniami z kluczem. We wnętrzu można podziwiać iluzjonistyczne polichromie późnobarokowe, przypisywane Tomaszowi Medykowi lub Krzysztofowi Kędzierskiemu, bądź też Antoniemu Szulcowi. We wnęce ołtarzowej umieszczono polichromowaną scenę nawrócenia św. Huberta. W kopule znajduje się przedstawienie „Adoracji Trójcy Przenajświętszej”.

Dostępność dla zwiedzających: Zabytek dostępny z zewnątrz. Wnętrze po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Autor noty: opr. Mieczysław Kuś, OT NID w Rzeszowie (12-12-2014), aktualizacja Joanna Dzik, OT NID w Rzeszowie (03.07.2024)