park w Stojeszynie - Zabytek.pl
Adres
Stojeszyn Pierwszy
Lokalizacja
woj. lubelskie,
pow. janowski,
gm. Modliborzyce - obszar wiejski
Opis
Park, o powierzchni 3 ha, był częścią dawnego zespołu dworsko-folwarcznego, którego początki sięgają XIX wieku, choć prawdopodobnie ulegał zmianom na przestrzeni wieków. Wciąż można podziwiać piękną aleję wjazdową, złożoną z grabów i świerków, prowadzącą w stronę nieistniejącego już dworu. Na północno-wschodnim obszarze parku można znaleźć cenny starodrzew, z drzewami uznanymi za pomniki przyrody, takie jak buki, dęby i lipy. W sumie w parku występuje 25 gatunków drzew. W części folwarcznej, obecnie znajdującej się w rękach prywatnych, przylegającej do parku od zachodu, zachował się tylko jeden budynek gospodarczy w postaci obory, oraz brama wjazdowa na gumno wraz z fragmentem muru. Przy parku znajduje się duży kompleks stawów ze źródłami występującymi u podnóża wzgórza. Dworek, będący niegdyś sercem życia właściciela majątku i jego otoczenia, był usytuowany na wzniesieniu. Reprezentacyjna część założenia, wraz z częścią gospodarczą, miała tworzyć spójną przestrzenną całość. Część ozdobna rozciągała się na wschód i północ od dworku, natomiast ta użytkowa znajdowała się od strony zachodniej i północno-wschodniej, obejmując warzywniki, inspekty owocowe i lodownię. Sad i warzywnik stanowiły połączenie z zespołem folwarcznym, który znajdował się na zachód od dworu. Do parku i dworu prowadziła reprezentacyjna aleja, rozpoczynająca się bezpośrednio od gościńca i kończąca się na osi ganku owalnym klombem kwiatowym, otoczonym drogą okalającą. Wyjście z dworku od strony południowej prowadziło na ogród i przylegający do budynku taras, z którego roztaczał się wspaniały widok na stawy hodowlane, pełniące także funkcję rekreacyjną, oraz dolinę Sanny. Układ kompozycyjny parku, zaprojektowany pod koniec XIX wieku, był przykładem ogrodu krajobrazowego, w którym istniało silne powiązanie z naturalnym krajobrazem. Wskazywały na to rozmieszczone niegdyś rośliny, które swobodnie wzrastały, tworząc większe skupiska. Natomiast regularne szpalery drzew znajdowały się wzdłuż alei i na obrzeżach parku. Centralna przestrzeń była złożona z oddzielnych ogrodowych wnętrz, wypełnionych ozdobnymi nasadzeniami roślin, oddzielone od siebie przez grupy różnorodnych drzew i krzewów, przez które wiodły ścieżki spacerowe. Obecnie wiele z pierwotnej kompozycji parku zostało zatarte, ale wciąż można tu znaleźć pozostałości ogrodowych wnętrz. Zachowany starodrzew tworzy niepowtarzalną atmosferę i pozostawia wrażenie historycznego charakteru tego miejsca.
Oprac. Beata Wójcik, 11.2023 r.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Beata Wójcik.
Rodzaj: ogród
Styl architektoniczny: nieznana
Forma ochrony: Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_06_ZZ.32014