Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

kurhan, st. 1 - Zabytek.pl

kurhan, st. 1


stanowisko sepulkralne III okres epoki brązu – początek III w. n.e. Polkajny

Adres
Polkajny

Lokalizacja
woj. warmińsko-mazurskie, pow. ostródzki, gm. Miłakowo - obszar wiejski

Przykład wielokulturowej ciałopalnej nekropoli kurhanowej (5 kurhanów).

Usytuowanie i opis

Stanowisko znajduje się na terenie lasu, na południowy zachód od zabudowań dawnego PGR Stolno oraz na północny-wschód od osady Głodówko, z której prowadzi na stanowisko droga gruntowa biegnąca po wale stanowiącym krawędź doliny rzeki Miłakówki. Cmentarzysko stanowi skupisko pięciu kurhanów o średnicy sięgającej 12 - 13 m i wysokości nie przekraczającej 2 m. Kopce czterech kurhanów wyraźnie rysują się w terenie, natomiast kurhan znajdujący się w pewnym oddaleniu od pozostałych jest niższy i słabiej widoczny. Część kopców nosi ślady uszkodzeń między innymi przez cmentarz rodziny von Kunheim oraz okop pochodzącym z drugiej wojny światowej.

Historia

Część cmentarzyska (kurhan I) użytkowana była początkowo przez ludność kultury łużyckiej, a następnie kultury wielbarskiej, natomiast kurhan II i V reprezentował kilka faz funkcjonowania pochówków kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Czas funkcjonowania cmentarzyska rozciąga się od drugiej połowy III okresu epoki brązu po początek III w. n. e. Stanowisko odkryte w 1928 r.

 

Stan i wyniki badań

Pierwsze badania wykopaliskowe przeprowadzone zostały w 1964 r. przez J. Dąbrowskiego z IHKM PAN, w związku z planowaną wycinką lasu. Przebadano wówczas jeden kurhan oznaczony nr V, którego środkowa część została zniszczona okopem z drugiej wojny światowej. W obrębie obiektu zarejestrowano cztery groby ciałopalne, które znajdowały się na obrzeżach kopca oraz ślady zniszczonego pochówku centralnego. Na podstawie zebranego materiału zabytkowego ustalono, że kurhan użytkowny był w okresie halsztackim i początkach okresu lateńskiego przez ludność kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Przeprowadzone w 1988 r. na terenie stanowiska badania powierzchniowe ujawniły, że cmentarzysko zostało naruszone wkopami rabunkowymi W latach 1989 - 90, w obawie przed dalszą dewastacją A. Waluś z ramienia Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadził ratownicze badania wykopaliskowe na kurhanach I i II. W kurhanie I zarejestrowano 21 pochówków popielnicowych i dziewięć bezpopielnicowych należących do kultury łużyckiej, zniszczony grób kultury kurhanów zachodniobałtyjskich oraz ciałopalny, bezpopielnicowy pochówek kultury wielbarskiej. Kurhan II zawierał trzydzieści siedem pochówków zarówno popielnicowych, jak i bezpopielnicowych oraz ślady po pięciu pochówkach zniszczonych - wszystkie związane z kulturą kurhanów zachodniobałtyjskich.

Cmentarzysko z racji swej lokalizacji jest stanowiskiem trudno dostępnym. Materiały zabytkowe pozyskane w trakcie badań znajdują się w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Oprac. Hanna Mackiewicz, OT NID w Olsztynie, 1.09.2014 r.

 

Rodzaj: stanowisko sepulkralne

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_A_28_AR.38413, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_28_AR.736320