Poznaj lokalne zabytki

Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Wyszukaj w
Lokalizacja
Rodzaj obiektu
Kategoria dokumentu
Stanowisko archeologiczne
Wyszukaj
Kultura archeologiczna
Chronologia
Stanowisko archeologiczne
Czas powstania obiektu
Od
Do
Styl architektoniczny
Kategoria obiektu
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Willa Anioł - Zabytek.pl

galeria zdjęć obiektu Willa Pod Aniołem
Zobacz zdjęcie panoramiczne
Zobacz lokalizację
Dodaj do ulubionych
Dodaj do ulubionych
Drukuj
Drukuj
Udostępnij

Willa Anioł

willa 1895 r. Rabka-Zdrój
Pokaż drogę dojazdu

Adres
Rabka-Zdrój, Parkowa 5

Lokalizacja
woj. małopolskie, pow. nowotarski, gm. Rabka-Zdrój - miasto

Jedna z najstarszych willi w mieście, wzniesiona z inicjatywy Juliana Zubrzyckiego – właściciela dóbr rabczańskich i założyciela Zakładu Zdrojowo-Kąpielowego Rabka.

Historia

Willa „Anioł” została wzniesiona najprawdopodobniej między 1865 a 1870 rokiem jako jeden z pierwszych obiektów o funkcji pensjonatu w uzdrowisku. Historycznie budynek nosił nazwę Dom „pod Aniołem”, a jego stylistyka i wygląd wpisywały się w ciąg obiektów zlokalizowanych przy historycznej Drodze Zakładowej (obecnie ulica Parkowa). Obiekt zaznaczony jest na planie katastralnym z ok. 1880 roku i na planie uzdrowiska z 1888 roku. W okresie rozkwitu uzdrowiska mieszkali tu kuracjusze ze środowisk inteligenckich i ziemiańskich z Galicji i Królestwa Kongresowego. Funkcję pensjonatu pełniła do okresu międzywojennego. Po 1945 roku zaadaptowana została na restaurację, biura, w tym biuro Ligi Kobiet oraz na mieszkania lokatorskie. W latach 1969-1970 przeprowadzono prace adaptacyjne z przeznaczeniem na teatr lalek. Częściowo zmieniono pierwotny układ wnętrz i oszalowano elewacje.

W 2018 roku na poddaszu budynku wybuchł pożar, który strawił znaczą część pomieszczeń w obrębie kondygnacji dachu. W roku 2024 zakończono remont i odbudowę konserwatorską. Budynek został przeznaczony na cele publiczne. Mieści się tutaj Urząd Stanu Cywilnego, w tym sala ślubów, która została doposażona w archiwalne portrety ślubne rabczan. Ponadto, we wnętrzach zorganizowano salę wystaw czasowych, galerię rękodzieła, a także siedzibę Uniwersytetu Trzeciego Wieku, siedzibę orkiestry dętej OSP Rabka Zdrój oraz Zakład Gospodarki Mieszkaniowej.

Galeria zdjęć 1/
Rabka Zdrój, willa, widok ogólny, stan na 2024 r.
Rabka Zdrój, willa, widok ogólny, stan na 2015 r.
Rabka Zdrój, willa, elewacja frontowa, stan na 2015 r.
Rabka Zdrój, willa, elewacja frontowa, stan na 2015 r.
Rabka Zdrój, willa, elewacja zach., stan na 2015 r.
Rabka Zdrój, willa, elewacja wsch., stan na 2015 r.

Opis

Willa usytuowana jest w Parku Zdrojowym, na stoku wzniesienia, frontem zwrócona na północ w kierunku ul. Parkowej. Obiekt jest jednym z najcenniejszych przykładów „stylu uzdrowiskowego” najstarszej fazy funkcjonowania uzdrowiska, inspirowanego przez budownictwo szwajcarskie i tyrolskie. Parterowa, podpiwniczona, z użytkowym poddaszem, zbudowana została w technologii zrębowej z bierwion o przekroju zbliżonym do kwadratu i posadowiona na kamiennej, bielonej wapnem podmurówce założonej na rzucie wydłużonego prostokąta. Przekryto ją dachem dwuspadowym z okapami wspartymi na profilowanych zakończeniach krokwi oraz z wysuniętymi połaciami w szczytach. Dach pokryty jest czterozakładkową dachówką ceramiczną w kolorze czerwonym. W obu połaciach dachu, na osi środkowej, znajdują się facjaty nakryte wspólnym dwuspadowym dachem o kalenicy prostopadłej do kalenicy dachu. Po bokach facjat znajdują się lukarny nakryte dwuspadowymi daszkami – cztery w połaci frontowej, dwie w tylnej. Elewacje pokryto szalunkiem z desek w układzie horyzontalnym. Na osiach wszystkich elewacji, wysunięte przed lico ganki, osadzone są na drewnianych słupach. Elewacja frontowa jest siedmioosiowa, symetryczna, w części środkowej zaakcentowana trzyosiowym, piętrowym gankiem na słupach, związanym z sienią i facjatą, i nakrytym oddzielnym daszkiem pulpitowym.  Balustrady ganku są ażurowo wycinane w deskach. Symetryczna elewacja boczna (wschodnia), poprzedzona jest gankiem wzdłuż całej szerokości parteru i balkonem w środkowej części szczytu. Elewacja boczna (zachodnia) zachowuje podobną kompozycję. Elementem wyróżniającym obiekt są unikatowe okna w kondygnacji parteru – skrzynkowe, dwuskrzydłowe, ośmiokwaterowe z nadświetlem o łuku wklęsło-wypukłym,  wypełnionym szprosami w układzie romboidalnym. Pierwotny układ wnętrz był dwutraktowy, z sienią na osi północ-południe, ale został częściowo zatarty w trakcie adaptacji z lat 1969-1970. Wnętrza pokryte są tynkami w kolorze złamanej bieli. Zasadniczo zachowały się deskowe stropy polichromowane. 

Oprac. Olga Dyba, OT NID w Krakowie, 15.02.2016 r., aktualizacja: Natalia Skiepko, PT Centrum Architektury Drewnianej, Zakopane, 27.05.2025 r. 

Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Michał Bulsa.

Rodzaj: willa

Styl architektoniczny: inna

Materiał budowy:  drewniane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.191265, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_12_BK.385832

Licencja (opis)

Creative commons

Uznanie autorstwa

Użycie niekomercyjne

Bez utworów zależnych

Widzisz błędy lub nieprawidłowości? Zgłoś naruszenie zasad.

Zobacz dokumentację zabytku

1 dokument

Zobacz także w najbliższej okolicy

10 obiektów

10 Pokaż wszystkie