Historia

Spichrz został wybudowany w 1821 roku. W odróżnieniu od innych tego typu obiektów, nie został ulokowany w obrębie zespołu zagrody frankońskiej, lecz na tzw. „społku” („nawsi”), tj. na środkowym placu wsi, najprawdopodobniej w związku z przeznaczeniem dla kilku gospodarzy. W obiekcie sukcesywnie prowadzono drobne remonty, a około 1960 roku wymieniono pokrycie dachu z łupka naturalnego na płyty cementowo-azbestowe. Od kilkudziesięciu lat pozostaje nieużytkowany. Ze względu na dużą wartość zabytkową w 2012 roku został przejęty przez miasto Racibórz od prywatnego właściciela. W latach 2018-2024 w zabytku przeprowadzono kompleksowe prace rewaloryzacyjno-konserwatorskie, remontowe i budowlane, których efektem jest zachowanie i utrwalenie autentycznej substancji i integralności obiektu. Efekty prac zostały docenione przyznaniem w 2025 roku wyróżnienia w konkursie Generalnego Konserwatora Zabytków Zabytek Zadbany. 

Opis

Spichlerz zlokalizowany jest w Sudole – obecnie dzielnicy Raciborza, w obrębie nawsia, czyli centralnego placu historycznego układu ruralistycznego dawnej wsi. Jest to obiekt wzniesiony w konstrukcji murowanej z cegły w partii piwnicy i przyziemia oraz zrębowej na poziomie piętra, w całości tynkowany przy użyciu zaprawy z gliny zmieszanej ze słomą, pobielony. Zachował charakterystyczną prostopadłościenną, jednopiętrową, podpiwniczoną bryłę na planie prostokąta, krytą czterospadowym dachem z wysuniętym okapem. Pomieszczenia w piwnicy przekryte są sklepieniem kolebkowym, w południowo-wschodniej części przyziemia – sklepieniem żaglastym, a w pozostałych wnętrzach i na piętrze stropami belkowymi nagimi. Częściowo odtworzona stolarka drzwiowa, wykonana jest w konstrukcji deskowej.

Obiekt jest okazjonalnie udostępniany do zwiedzania.

Oprac. Agnieszka Olczyk, OT NID w Katowicach, 07.2025 r.

Bibliografia:

• Karta ewidencyjna zabytku architektury. Spichlerz [w Raciborzu Sudole], oprac. J. Sawiński, 2001, Archiwum NID
• Katalog zabytków sztuki w Polsce, T. VII, woj. opolskie, z. 13: Powiat raciborski, T. Chrzanowski, M. Kornecki (red.), Warszawa 1967, s. 71