Historia

Wieś wzmiankowana w 1337 roku jako królewszczyzna. W 1363 r. Kazimierz Wielki podarował Rybną klasztorowi tynieckiemu. Nadanie to zatwierdził w 1456 r. Kazimierz Jagiellończyk. Parafia założona w 1440 r.-drewniana kaplica p.w. NMP. Niewykluczone jednak, że już w 1325r. istniał na terenie Rybnej kościół p.w. św. Mikołaja. Obecny kościół parafialny wzniesiono w 1821 r. w miejscu wcześniejszego drewnianego. 

W 1832 r. Kościół został konsekrowany p.w. św. Kazimierza przez bp Karola Skórkowskiego. W latach 1842-1843 kościół rozbudowano nadając mu kształt krzyża, poprzez dobudowanie kaplicy i prezbiterium. W 1862 roku do kościoła dobudowano wieże przykościelną. Znajdujące się wewnątrz barokowe wyposażenie przeniesione z wcześniejszego kościoła. Niewielkie odstępstwa od charakterystychnej świątyni józefińskiej spowodowane rozbudową. Zakrystia i kaplica boczna tworzące ramiona transeptu jak i wieża wysunięta przed fasadę elewacji frontowej dobudowane później. Ściany prawdopodobnej pierwotnej wieży, charakterystycznie dla stylu –zlicowanej z fasadą dobrze widoczne w rzucie budynku.

Opis

Kościół usytuowany w centrum wsi, po zachodniej stronie lokalnej drogi 

w kierunku Krzeszowic, na niewielkim wzniesieniu terenu. Otoczenie kościoła ogrodzone kamiennym murem z czterema kaplicami w narożnikach. Oś podłużna budynku na linii pn.-pd. Do kościoła od pd. prowadzą wysokie strome schody.

Świątynia na rzucie krzyża łacińskiego, zamkniętego od północy absydą. Kościół jednonawowy z transeptem. Ramiona transeptu na rzucie kwadratu. W ramionach transeptu od wschodu kaplica, od zachodu zakrystia. Nawa prostokątna, jednoprzęsłowa. Na jej przedłużeniu prezbiterium zamknięte absydą. Na osi nawy kruchta na rzucie zbliżonym do kwadratu. Bryła przysadzista, z dominującą masywną wieżą. Wieża trójkondygnacyjna, uskokowo zwężająca się ku górze, z dzwonnicą. Dolne kondygnacje czworoboczne, górna ośmioboczna. Elewacje z oszczędną i skromną dekoracją architektoniczną. Symetryczne, ustawione na niskim kamiennym cokole. Elewacje w obrębie korpusu nawowego boniowane. Elewacje boczne dwuosiowe. W osiach arkadowe okbna. Elewacje kaplicy, absydy i zakrystii pozbawione dekoracji architektonicznej, rozczłonkowane jedynie symetrycznie rozmieszczonymi, niewielkimi arkadowymi otworami okiennymi. Całość wieńczy profilowany gzyms podokapowy. Elewacja południowa zwieńczona trójkątnym przyczółkiem wydzielonym profilowanym gzymsem. Przed nią na osi środkowej trójkondygnacyjna wieża-dzwonnica. Poszczególne kondygnacje dzwonnicy akcentowane profilowanym gzymsem. W parterze każdej ze ścian arkadowe otwory wejściowe, tworzące otwarty przedsionek. Nad wejściem głównym kamienna płyta ze stylizowaną hostią i monogramem IHS, powyżej tarcza zegarowa. W górnej ośmiobocznej kondygnacji arkadowe otwory okienne. Ślusarka okienna i drzwiowa wielopodziałowa.

Kościół murowany z kamienia, ściany tynkowane. Więźba dachowa o konstrukcji tradycyjnej krokwiowo-płatwiowa, wsparta na słupach, dach dwuspadowy, kryty blachą. Na skrzyżowaniu nawy z transeptem wieżyczka na sygnaturkę, obita blachą ocynkowaną z cebulastą kopułą. Wieża nakryta ośmiobocznym hełmem. Sygnaturka i hełm wieży kryte blachą. Nawa i prezbiterium nakryte płaskim stropem. Kaplica od strony wschodniej i przedsionek pod wieżą sklepione krzyżowo. Ogrodzenie i kaplice murowane z kamienia. Daszki ogrodzenia z płyt betonowych. Zadaszenia kaplic w całości wylane z betonu.

Całość założenia dostępna od zewnątrz, wnętrza dostępne w czasie nabożeństw

Strona parafi

Oprac. Grzegorz Młynarczyk, OT NID w Krakowie 04.2020 r.