kościół parafialny pw. św. Katarzyny - Zabytek.pl
Adres
Sąspów
Lokalizacja
woj. małopolskie,
pow. krakowski,
gm. Jerzmanowice-Przeginia
Historia
Parafia istnieje od XIV w. Około 1314 wybudowano we wsi pierwszy kościół drewniany, który przetrwał do XVIII w. W 1760 na jego miejscu staraniem proboszcza ks. Andrzeja Gogulskiego wzniesiono obecną, murowaną świątynię konsekrowaną w 1780 przez bpa Andrzeja Gawrońskiego. Podczas I wojny światowej przez sześć tygodni przy kościele znajdowały się pozycje obronne wojsk rosyjskich. Zniszczeniu uległ wtedy dach kościoła, spłonęła dzwonnica i plebania, uszkodzono mur otaczający cmentarz przykościelny. Po przejściu frontu dach świątyni pokryto słomą, później zamienioną na blachą, dobudowano zakrystię, odbudowano plebanię i dzwonnicę. W latach 60. i 70. XX w. m.in. wybudowano od zachodu główne wejście do świątyni, wymieniono więźbę dachową i pokrycie dachu. W latach 2005-2006 wykonano nowe elewacje kościoła, a jego wnętrze ozdobiono nową polichromią, odnowiono stacje Drogi Krzyżowej i wykonano podwójne okna.
Opis
Świątynia św. Katarzyny usytuowana jest na skale na stoku doliny. Kościół murowany z kamienia, potynkowany, jednonawowy, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i kruchtami od zachodu i południa. Dachy wielopołaciowe, w kalenicy dachu nad nawą znajduje się wieżyczka na sygnaturkę barokowego kształtu. Szczyt kruchty poprzedzającej wejście główne, falisty. Portal w wejściu do zakrystii barokowy, w obramieniu uszatym, w nim żelazne drzwi. W wejściu do nawy od południa portal w drewnianym obramieniu ciesielskim wyciętym w ośli grzbiet, w nim drzwi z okuciami kowalskiej roboty. Prezbiterium nakryte jest sklepieniem kolebkowym z lunetami, a nawa stropem. Chór muzyczny nadwieszony. Belka tęczowa o wykroju półkolistym. Ołtarze barokowe z XVIII wieku. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie Śnieżnej, w sukience, a na zasuwie obraz Najświętszej Marii Panny schodzącej z Góry Kalwarii. W ołtarzach bocznych m.in. obrazy św. Katarzyny, św. Rodziny i figura Serce Pana Jezusa. Ambona barokowa z XVIII w., chrzcielnica z białego marmuru. Polichromia wnętrza z 2006, figuralna z obrazami Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Trójcy Świętej oraz wizerunkiem papieża Jana Pawła II. Dzwonnica przy kościele wolnostojąca, na podmurówce z 3 ćw. XVIII w., drewniana, konstrukcji słupowej o pochyłych ścianach, nakryta hełmem namiotowym z baniastą kopułą. Pierwotna zbudowana zapewne ok. 1760, zniszczona w czasie I wojny światowej, odbudowana po jej zakończeniu.
Zabytek dostępny.
Oprac. Tadeusz Śledzikowski, OT NID w Krakowie, 24-03-2020 r.
Rodzaj: kościół
Styl architektoniczny: barokowy
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.194054, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_12_BK.375473