Historia obiektu

Prace nad budową fortyfikacji wchodzących w skład Grupy Bojowej Wirek trwały od 1937 r. Funkcją obiektów była ochrona kolonii Wirek od południa oraz wzmocnienie linii obrony na terenie położonym pomiędzy punktami oporu Wzgórze 319 Nowy Bytom i Szyb Artura. W rejonie Wirka, w dniach poprzedzających wybuch wojny odnotowano liczne incydenty graniczne z udziałem niemieckich bojówek. Doszło m.in. do strzelaniny na polach bielszowickich. W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1939 r. część bojówki Freikorpsu przedostała się od strony Zabrza aż do cegielni położonej na terenie Czarnego Lasu, zajmując koksownię i elektrownię kopalni Wolfgang. W latach powojennych obiekty wchodzące w skład grupy były wykorzystywane na potrzeby wojska. Schron bojowy nr 35 jest obecnie nieużytkowany. Teren, na którym się znajduje został w ostatnich latach mocno przekształcony. Opiekę nad obiektem sprawuje Stowarzyszenie Bunkrowa Brać.

Opis

Schron bojowy nr 35 został wzniesiony w zachodniej części grupy bojowej, na skraju dawnej kolonii Wirek, w pobliżu Bielszowic. Funkcją obiektu była ochrona pobliskiej drogi prowadzącej z Halemby. W sąsiedztwie wybudowano obiekt pozorno-bojowy oraz polowy. Obecnie w najbliższym otoczeniu znajdują się tereny niezagospodarowane, porośnięte zielenią. Po stronie południowej i zachodniej przebiega trasa N-S.

Schron został wybudowany jako obiekt jednokondygnacyjny, na nieregularnym rzucie zbliżonym kształtem do prostokąta, z zaokrąglonymi krawędziami ścian i stropu. Strop oraz ściany od strony zachodniej i południowej są obsypane ziemią. Ściany od strony północnej, północno-wschodniej i wschodniej są odsłonięte. W południowo-zachodniej części stropu znajduje się kopuła na rzucie pierścienia.

Obiekt wzniesiono w klasie odporności na ostrzał „D”, w konstrukcji żelbetowej, zbrojonej prętami stalowymi. Żelbetowy strop wzmocniono stalowymi belkami. Odstępy pomiędzy belkami zabezpieczono pasami z blachy. Ściany wewnętrzne zostały pokryte siatką przeciwodpryskową.

W środkowej części ściany północno-wschodniej znajduje się wejście główne oraz rozmieszczone po bokach otwory czerpni powietrza. Po stronie wschodniej, w narożniku obiektu mieści się otwór wyjścia zapasowego. W pobliżu, w ścianie południowo-zachodniej znajduje się strzelnica ckm, umieszczona pod okapem stropu i wyposażona w uskokowe zabezpieczenie przeciwrykoszetowe. Strzelnica była oryginalnie chroniona tarczą pancerną, obecnie niezachowaną. Obok znajduje się zrzutnia łusek. W ścianie północno-zachodniej mieści się kolejne wyście zapasowe. Otwory wyjść ewakuacyjnych mogły także być wykorzystywane do ostrzału z broni ręcznej.

Wejście do schronu było zabezpieczone niezachowaną kratą przeciwszturmową (obecnie skrzydło w formie kraty zostało odtworzone). W ścianie naprzeciwko wejścia znajduje się otwór strzelnicy broni ręcznej. Wewnątrz, w obrębie łamanego korytarza wydzielono śluzę przeciwgazową. Na końcu korytarza usytuowane jest pomieszczenie, w którym znajdują się wejścia do szybu kopuły, dawnej maszynowni i izby załogi. Izba załogi jest skomunikowana z izbą bojową oraz niewielkim pomieszczeniem, w którym mieści się strzelnica obrony wejścia. Obiekt był wyposażony w instalację elektryczną zasilaną agregatem prądotwórczym, instalację filtrowentylacyjną oraz system chłodzenia ckm. Łączność wewnętrzna odbywała się przez rury głosowe. Obiekt był podłączony do sieci telefonicznej Obszaru Warownego Śląsk. Uzbrojenie stanowiły dwa ciężkie karabiny maszynowe (ckm) oraz co najmniej trzy ręczne karabiny maszynowe (rkm).

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz. Wnętrze udostępniane po uzgodnieniu ze Stowarzyszeniem Bunkrowa Brać.

Autor noty: oprac. Ewa Waryś, OT NID w Katowicach, 26-04-2024 r.