Dużą wartość posiada także barokowe i rokokowe wyposażenie kościoła z gotycką rzeźbą Matki Boskiej  z Dzieciątkiem.Kościół stanowi cenny przykład sakralnej architektury gotyckiej na ziemi chełmińskiej. Dużą wartość posiada także barokowe i rokokowe wyposażenie kościoła z gotycką rzeźbą Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

Historia

Kościół w Wabczu wzmiankowany w 1288 r. i w tym czasie zapewne zbudowany. W 1. poł. XIV w. ukończono wieżę i poszerzono prezbiterium. W 1706 r. z fundacji Anny Konojadzkiej wybudowano przy prezbiterium kaplicę pw. św. Anny. Kościół odnowiony w latach 1835-40, gruntownie w 1895 r., wnętrze w 1966 r.  

Opis

Kościół usytuowany na niewielkim wzniesieniu, w zachodniej części wsi Wabcz. Teren wokół kościoła wraz z cmentarzem otoczony ceglanym murem. Świątynia  zbudowana w stylu gotyckim, orientowana,  wzniesiona na planie prostokąta z węższym, prosto zamkniętym prezbiterium, przy którym od północy znajduje się zakrystia oraz kaplica św. Anny. Przy nawie od strony południowej dostawiona wieża z kruchtą w przyziemiu. Korpus nawowy i niższe od niego prezbiterium kryte osobnymi, dwuspadowymi dachami, dach prezbiterium przechodzący połacią nad zakrystię i kaplicę.  Kościół wzniesiony z kamieni polnych, z użyciem granitu łamanego i gruzu ceglanego, szczyty i górne kondygnacje wieży zbudowane z cegły w wątku gotyckim. Elewacje korpus i wieży opięte w narożach szkarpami o jednym uskoku. Wschodnia ściana prezbiterium podwyższona ceglanym murem i zwieńczona schodkowym szczytem, wydzielonym tynkowanym fryzem. Szczyt flankowany  po bokach sterczynkami i dzielony lizenami przechodzącymi w zakończone piramidkowo sterczyny.  Elewacja zachodnia z ostrołukowym, profilowanym portalem na osi, zwieńczona trójkątnym szczytem  z sześcioma sterczynami, wydzielonym opaskowym fryzem z rzędem pochyłych tarcz w tynku, urozmaiconym ostrołukowymi blendami. W południowej ścianie prezbiterium wysokie okna zamknięte odcinkowo, umieszczone w ostrołukowych wnękach, wychodzących ponad koronę murów i ujętych trójkątnymi neogotyckimi szczycikami. Wieża czterokondygnacyjna, w dolnej kondygnacji umieszczono portal z przełomu XIII/XIV w., górne kondygnacje rozdzielone opaskowymi fryzami, zdobione z trzech stron ostrołukowymi blendami. W zwieńczeniu wieży krenelaż oraz murowany, czworoboczny, ostrosłupowy hełm, rekonstruowany w 1. poł. XIX w. Wewnątrz, w nawie głównej płaski strop podzielony profilowanymi belkami na duże prostokątne pola; w prezbiterium pozorne sklepienie kolebkowe; w zakrystii sklepienie kolebkowe z lunetami; w kruchcie pod wieżą strop belkowy. Część południowa prezbiterium otwarta dwiema ostrołukowymi arkadami na filarze i dwóch półfilarach, wybitymi w pierwotnym murze obwodowym; kaplica św. Anny otwarta do wnętrza półkolistą arkadą. W kruchcie pod wieżą portal ostrołukowy, bogato  profilowany z formowanej cegły z przełomu XIII/XIV w. Z wyposażenia na uwagę zasługuje barokowy ołtarz główny – z 1. ćw. XVIII w., architektoniczny, w polu środkowym z gotycką rzeźbą Matki Boskiej z Dzieciątkiem z ok. 1380 r., z kręgu stylowego Madonn na Lwie, w barokowej, promienistej glorii; w górnej kondygnacji z barokowy obrazem Przemienienia  z XVIII w. Ołtarze boczne: przy tęczy i w nawie - rokokowe, w kaplicy z XIX w. Ambona oraz odpowiadająca jej kompozycyjnie chrzcielnica z rzeźbioną grupą Chrztu w Jordanie, rokokowe z 3. ćw. XVIII w. Chór muzyczny drewniany z poł. XIX w. Rzeźby: św.św. Katarzyny i Barbary, gotyckie z ok. 1380 r. z kręgu stylowego Madonn na lwie, należące wraz z rzeźbą z ołtarza głównego do części środkowej nie zachowanego tryptyku tzw. czterech św.św. Dziewic. Monstrancja ze stopą i nodusem barokowymi, trybowanymi, z cechą miejską Torunia i imienną Mikołaja Bröllmanna Na cmentarzu przykościelnym późnoklasycystyczna, kamienna płyta nagrobna ks. Ignacego Tarnowskiego (zm. 1869).

Możliwość zwiedzania kościoła w czasie odprawianych nabożeństw.

Marzenna Stocka OT NID w Toruniu, 17-05-2018