założenie dworsko-parkowe - Zabytek.pl
Adres
Golenice
Lokalizacja
woj. zachodniopomorskie,
pow. myśliborski,
gm. Myślibórz - obszar wiejski
Wraz z kościołem i założeniem folwarcznym stanowi element XVIII-wiecznego zespołu rezydencjonalnego, utrzymanego w jednolitych formach stylowych. Charakterystyczny dla Marchii Brandenburskiej dwór, należy do rezydencji określanych przez wielu badaczy jako wzniesione w „typie francuskim”.
Historia
Golenice są starą wsią o metryce średniowiecznej. Na początku XV w. były lennem von Wedlów, od 1408 r. – von Ostenów, którzy zbudowali tu swój zamek. W 1606 r. majątek przeszedł w ręce rodu von Dotfflinger i pozostawał w jego posiadaniu do 1740 r., kiedy to zakupiony został przez rodzinę von Rosey, wywodzącą się z protestanckiej szlachty szwajcarskiej z kantonu Waadt. Nabywcą majątku był jeden z sześciu synów Imberta Rolasa von Rosey, protoplasty brandenburskiej gałęzi rodu.
Nowy właściciel przystąpił do budowy swej siedziby. W 1759 r. ukończono budowę kościoła, zapewne w tym samym czasie powstał barokowy dwór i założony został park. W 3. lub 4. ćwierci XVIII w. wzniesiono ryglowe budynki gospodarcze otaczające czworoboczny dziedziniec przed dworem. W rezultacie tych prac powstał dość jednorodny stylistycznie późnobarokowy zespół rezydencjonalny. W 1770 r. majątek von Roseyów przeszedł w spadku na własność rodziny von Sydow, a w 1805 r. von Rieben, w których rękach pozostawał do połowy XIX w. W 1945 r. dwór został spalony – pozostały tylko mury obwodowe i część działowych. W 1955 r. przystąpiono do odbudowy dworu. Znalazła w nim swą siedzibę Zasadnicza Szkoła Rolnicza z internatem. Placówka ta prowadziła swą działalność do ok. 1980 r. około 1970 r. przeprowadzono gruntowny remont dworu. Rozebrano przy tym dawny łącznik pomiędzy dworem a oranżerią, a na jego miejscu wzniesiono przybudówkę mieszczącą pomieszczenia administracyjne. Od lat 80. XX w. dwór użytkowany był przez Myśliborski Kombinat Rolniczy, a w 1993 r. przeszedł na własność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Oddział w Gorzowie Wielkopolskim, która wydzierżawiła budynek Przedsiębiorstwu Rolno-Produkcyjnemu „Agromyśl” z Myśliborza. Od 2000 r. firma ta jest właścicielem obiektu, który służy obecnie jako siedziba zarządu spółki.
Opis
Założenie podworskie usytuowane jest w centrum wsi, po zachodniej stronie głównej drogi wiejskiej. Składa się z późnobarokowego dworu, zabudowań folwarcznych skupionych przy trzech dziedzińcach, parku oraz kościoła z cmentarzem. Dojazd do zespołu prowadzi od strony południowo-wschodniej, tuż obok kościoła, na północ od którego usytuowany jest budynek bramny (obecnie w ruinie). Dwór, zwrócony fasada w kierunku południowo-wschodnim, usytuowany jest na zamknięciu najstarszego, prostokątnego dziedzińca gospodarczego, przy którym położone są ryglowe, obecnie zrujnowane budynki z połowy XVIII w. budynek bramny – naprzeciw dworu, w południowo-wschodnim boku dziedzińca oraz oficyna w boku połudnowo-zachodnim. Na północny zachód i zachód od dworu rozciąga się park.
Dwór założony na rzucie prostokąta z wąskim ryzalitem w elewacji frontowej i znacznie szerszym w elewacji ogrodowej, jest budynkiem parterowym, podpiwniczonym, z poddaszem, nakrytym niezbyt wysokim dachem mansardowym z lukarnami.
Dostępność. Obiekt dostępny po uprzednim zgłoszeniu do ks. proboszcza
Oprac. Maciej Słomiński, OT NID Szczecin, 01.04.2015 r.
Rodzaj: pałac
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_32_ZE.34529, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_32_ZE.34606