Historia obiektu

W 1880 r. rozpoczęła się realizacja zespołu willowego dla plenipotenta dóbr ordynackich Ottona Kubickiego. Pierwszą budowlą powstałą w ramach tego zespołu był okazały budynek mieszkalny zwany Pałacem Plenipotenta, a pięć lat później przystąpiono do budowy kolejnych. Stajnia została zbudowana w 1885 r., w tym samym czasie, w którym została wykonana studnia. Robotami budowlanymi kierował  budowniczy ordynacki Kurkiewicz, natomiast wykonawcą prac był Dawid Bruk. Wymurowany z cegły i opoki, reprezentuje charakterystyczne dla Ordynacji Zamojskiej cechy stylistyczne, stosowne w budownictwie mieszkaniowym, przemysłowym i gospodarczym. Po II wojnie światowej w budynku mieściły się magazyny ośrodka zdrowia (zlokalizowanego w Pałacu Plenipotenta), a po roku 1990 była tam stacja trafo oraz boksy garażowe i warsztat ślusarski. Prace remontowe podjęto w 1983 r. Wykonawcą był zamojski oddział PP PKZ. Wykonano m.in. izolacje poziome, nowy strop (Kleina), a także wymieniono na nową więźbę i pokrycie dachu (blacha miedziana).

Opis

Dawna stajnia zlokalizowana jest w części gospodarczej zespołu willowego, sytuowanego na wschodnim krańcu założenia. Jest to budynek murowany z cegły ceramicznej i kamienia (opoki). Fundamenty i ściany konstrukcyjne murowane są z opoki na zaprawie wapiennej, naroża budynku i obramienia otworów z cegły. Ścianki działowe z cegły, strop ogniotrwały w postaci płyty Kleina typu półciężkiego na podciągach stalowych. Na poziomie stropu wykonany wieniec żelbetowy. Konstrukcja dachowa drewniana, krokwiowo-jętkowa, z deskowaniem przybitym do jętek, warstwą papy, wełny mineralnej, zaprawy wapienno-glinianej i tynku wapiennego na trzcinie. Dach kryty blachą miedzianą, obróbki lukarn, okapów i rynien także miedziane. Schody wewnętrzne żelbetowe, dwubiegowe. Podłogi drewniane białe na legarach oraz posadzki cementowe, terakotowe i płyty kamienno-betonowe (trylinka) w komorze transformatorowej. Okna ościeżnicowe „polskie”, sosnowe z dębowymi szczeblinami, 6-kwaterowe. Wrota dwuskrzydłowe, klepkowe, na zawiasach pasowych. Drzwi typowe, płytowe, jednoskrzydłowe. Niepodpiwniczony, jednokondygnacyjny, kryty dachem dwuspadowym z parą lukarn od frontu. Na rzucie prostokąta, trójdzielny, dwutraktowy. W tylnym trakcie klatka schodowa na poddasze. Elewacje nietynkowane, uwidaczniają wątki kamienne i ceglane.  Elewacja frontowa 6-osiowa, z parą wrót dwuskrzydłowych flankowanych oknami, z których jedno zamurowane (skrajne, północne), a środkowe, przerobione na drzwi z nadświetlem. Elewacja południowa 4-osiowa zniekształcona przez metalowe zabezpieczenia trafostacji. Elewacja północna 2-osiowa oraz zachodnia 4-osiowa z zamurowanymi otworami dawnych okien. W ściankach szczytowych okna doświetlające poddasze. We wnętrzu częściowo zachowany układ przestrzenny.

Zabytek jest dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Autor noty: Piotr Mazur, OT NID w Lublinie, 29-05-2024 r.