Kuźnia - Zabytek.pl
Adres
Hadle Szklarskie
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. przeworski,
gm. Jawornik Polski - obszar wiejski
Historia
Na przełomie XIX i XX wieku Piotr Łastowiecki (1860-1929) podjął szerszą akcję modernizacji swojego zespołu dworsko-parkowego w Hadlach Szklarskich, która objęła również jego najbliższe zaplecze gospodarcze. W ramach tych ambitnych działań zdecydował on o wzniesieniu na terenie dawnego majdanu gospodarczego nowego murowanego budynku kuźni. Po śmierci Piotra Łastowieckiego w 1929 roku majątek ziemski w Hadlach Szklarskich odziedziczył jego syn Antoni Łastowiecki (1892-1973). Był on jego właścicielem do jesieni 1944 roku, kiedy w oparciu o dekret PKWN o reformie rolnej miejscowy majątek dworski wraz z budynkiem kuźni przeszedł na własność Skarbu Państwa. W latach 1977-1980 budynek przeszedł kompleksowy proces renowacji i adaptacji do roli obiektu hotelowego. Powstały wtedy w jego wnętrzach pokoje hotelowe obejmujące dwie kondygnacje. Prace te zostały przeprowadzone w oparciu o projekt architekta Jana Hawajskiego na zlecenie Wojewódzkiej Komendy Milicji Obywatelskiej w Przemyślu. W 2. poł. lat 90. XX stulecia budynek stanowił własność Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie, a w 2007 roku obiekt stał się wraz z całym zespołem dworsko-parkowym własnością Gminy Jawornik Polski. W 2017 roku zakończony został kolejny gruntowny remont budynku, czego efektem było oddanie do użytku dwóch bliźniaczych apartamentów dla gości Zespołu Pałacowo-Parkowego.
Opis
Murowany wolnostojący budynek kuźni położony jest na lekkim wzniesieniu w środkowo-wschodniej części zespołu dworsko-parkowego na terenie dawnego majdanu gospodarczego. Budynek frontem zwrócony jest na zachód, parterowy, częściowo otynkowany, wzniesiony z cegły na rzucie prostokąta. Nakryty jest dachem dwuspadowym o pokryciu z blachy. Bryła budynku prosta i nierozczłonkowana, jednokondygnacyjna, w części środkowej podpiwniczona. Elewacja frontowa o jednej kondygnacji i trzech osiach opięta w narożach ceglanymi lizenami z dwoma drzwiami wejściowymi pośrodku. Otwory okienne prostokątne zwieńczone ceglanymi gzymsami odcinkowymi z drewnianymi okiennicami. Elewacja tylna o dwóch osiach, gładko tynkowana z dwoma prostokątnymi oknami i ceglanym gzymsem wieńczącym oraz wysokim cokołem przyziemia, który równoważy poziom terenu występujący między elewacjami północną i południową. Elewacje boczne jednoosiowe z trójkątnymi szczytami zwieńczonymi schodkowym ceglanym pseudo fryzem. Parter od części szczytowej wydzielony ceglanym gzymsem. Pośrodku elewacji bocznych prostokątne otwory okienne z drewnianymi okiennicami umieszczone symetrycznie zarówno w części parterowej, jak i w szczytowej. Mimo kilkakrotnie ponawianych już remontów w budynku zachował się pierwotny trójdzielny układ wnętrz.
Zabytek dostępny dla gości Zespołu Pałacowo-Parkowego. Obecnie pełni funkcję apartamentów hotelowych.
Oprac. Andrzej Gliwa, OT NID w Rzeszowie, 07.11.2025 r.
Rodzaj: architektura przemysłowa
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.14232, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.201317