Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Park - Zabytek.pl

Park


park 1. poł. XIX w. Końskie

Adres
Końskie

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. brzozowski, gm. Dydnia

Park jest przykładem dworskiego założenia ogrodowego o charakterze krajobrazowym o znacznych wartościach historycznych i krajobrazowych, który powstał w 1. połowie XIX wieku.

Historia

Park krajobrazowy założony na planie zbliżonym do prostokąta powstał w północno-wschodniej części wsi, zapewne w 1. połowie XIX wieku z inicjatywy rodziny Fabrych. Wybrali oni pod geometryczne założenie ogrodowe malowniczy teren na pograniczu dwóch niw zwanych Babińskie i Ubocz leżący nad potokiem Końskie. Podczas tworzenia założenia parkowego wykorzystano pozostałości naturalnego lasu grądowego rosnącego w południowej jego części. We wschodnim sektorze parku znajdował się pełnowodny staw rybny, który istniał już w 2. połowie XVIII wieku. W połowie XIX stulecia, jak świadczy plan katastralny z 1852 roku,  park był już w pełni ukształtowanym krajobrazowym założeniem w typie ogrodu angielskiego. Przed budynkiem dworu od strony północnej znajdował się ozdobny podjazd, a po południowej stronie rozpościerał się ogród, który przecinała sieć ścieżek spacerowych przebiegających zasadniczo na osi wschód-zachód. Po nacjonalizacji i parcelacji zespołu dworskiego w 1944 roku park znajdował się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Rolnego (PGR) w Witryłowie aż do początku lat 90. XX wieku, kiedy trafił do zasobu Agencji Własności Rolnej Skarbu  Państwa. Obecnie dawny park dworski z budynkiem dworu stanowi własność prywatną.

Opis    

Park położony jest nad potokiem Końskie nieopodal granicy z Witryłowem w północno-wschodniej części wsi przy drodze gminnej z Mrzygłodu w kierunku wsi Krzywe i zajmuje teren wokół budynku dworu. Założenie parkowe rozplanowane jest na rzucie prostokąta na urozmaiconym pod względem rzeźby terenie położonym między dwoma potokami. W południowej części parku na dość stromych zboczach zachowana jest naturalna roślinność lasu grądowego. We tej części parku występuje starodrzew w postaci cennych zbiorowisk dębów szypułkowych, klonu polnego, lipy szerokolistnej i lipy drobnolistnej. Rosną tutaj również klony zwyczajne, jawory, jesiony i graby pospolite. W południowo-zachodniej części założenia zachowały się częściowo stare aleje grabowa i lipowa. We wschodniej części dawnego założenia parkowego położony jest dawny staw dworski, którego powierzchnia jest jednak znacznie mniejsza niż w XIX wieku na skutek procesów wysychania i stopniowego zarastania roślinnością.

Zabytek niedostępny. 

Oprac. Andrzej Gliwa, OT NID w Rzeszowie, 02.01.2026 r.

Bibliografia    

  • Archiwum Państwowe w Przemyślu, zesp. 1313, Końskie in Galizien, 1852, sygn.. 760 M, skala 1:2880, sekcja nr IV. 
  • Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 8, Województwo ruskie, Ziemia przemyska i sanocka, Wrocław-Warszawa-Kraków 1996, s. 356-357. 
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. 13, Województwo rzeszowskie, pod red. E. Śnieżyńskiej-Stolotowej i F. Stolota, z. 2, powiat brzozowski, Warszawa 1974, s. 69-70.
  • Libicki P., Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, Poznań 2012, s. 176-177. 
  • Piórecki J., Ogrody i parki województwa krośnieńskiego, Bolestraszyce 1998, s. 124-125. 
  • Piórecki J., Ogrody i parki dworskie województwa podkarpackiego, Rzeszów 2008, s. 80. 

     

Rodzaj: park

Styl architektoniczny: krajobrazowy

Forma ochrony: Rejestr zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_ZZ.102033