Historia

Dwór w Wolicy, w obecnym kształcie, wzniesiono w 4. ćwierci XIX wieku z inicjatywy Apolinarego Przyłęckiego, jasielskiego notariusza, burmistrza Ciężkowic i Jasła, ówczesnego właściciela majątku. Eklektycznemu budynkowi, powstałemu częściowo na miejscu starszego obiektu, nadano formę i detal nawiązujący do stylu szwajcarsko-uzdrowiskowego. Zapewne w tym samym czasie zaprojektowano również towarzyszący budynkowi park krajobrazowy. Ostatnim, przedwojennym właścicielem dworu był major Wojska Polskiego Lech Przyłęcki. Po II wojnie światowej ziemie należące do majątku zostały rozparcelowane na mocy ustawy o reformie rolnej. Dwór wraz z otoczeniem został wydzielony z gospodarki rolnej. W budynku dworu przez jakiś czas działalność prowadził Dom Kultury. Następnie Komitet Opieki Społecznej w Rzeszowie przekazał rzeszowskiemu Kuratorium Okręgu Szkolnego posiadłość i obiekty w Wolicy z przeznaczeniem na Państwowy Dom Dziecka. Wiosną 1949 roku było w nim już blisko czterdziestu chłopców. W ramach remontu przystosowującego budynek dworu do nowej funkcji dobudowano niewielki aneks do południowego ryzalitu i częściowo wymieniono stolarkę wewnętrzną, układ pomieszczeń dostosowano do nowej funkcji przez wprowadzenie niewielkich zmian. W latach 60. XX wieku zmieniono pokrycie dachu z dachówki ceramicznej na blachę, a we wnętrzach wykonano parkiety i boazerię. W latach 90. XX wieku wymieniono stolarkę okienną, na drewnianą o analogicznych podziałach. W 2020 roku placówkę opiekuńczą przeniesiono do innej miejscowości a Powiat Jasielski, właściciel obiektu przeznaczył zespół dworski w Wolicy do sprzedaży.

Opis    

Dwór położony pośrodku niewielkiego parku, na tarasie łagodnego stoku wzgórza, widoczny jest z lokalnej szosy przebiegającej przy północnej granicy zespołu. Budynek wzniesiono na urozmaiconym, zbliżonym do litery „L” rzucie i zróżnicowanym układzie przestrzennym, na który składają się prostokątny, dwutraktowy korpus frontowy i prostokątne, dwutraktowe skrzydło tylne. W podpiwniczonej, piętrowej, zróżnicowanej bryle uwagę zwracają przenikające się połacie wysokich, okapowych dachów: dwuspadowych, wielospadowych, naczółkowych; ciekawym akcentem jest ostrosłupowe przekrycie ośmiobocznej wieżyczki umiejscowionej w północno-zachodnim narożniku budynku werandy. Murowany z cegły budynek, osadzony na kamiennym cokole z piaskowca, o elewacjach wzbogaconych detalem architektonicznym: narożnym boniowaniem, obramieniami okiennymi, płycinami podokiennymi i gzymsowaniem tworzy harmonijną całość łączącą cechy architektury szwajcarsko-uzdrowiskowej z duchem neomanierystycznym.

Obiekt dostępny z zewnątrz. 

Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 15.01.2026 r.

Bibliografia    

• Libicki P.,  Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, Poznań 2012.
• Opinia dotycząca skreślenia z rejestru zabytków części zespołu dworsko-parkowego w Wolicy, gm. Jasło (tj. części działki ewid. nr 300/1), B. Potera, J. Stęchły, NID.
• Polakowski S., Pozostałości założeń dworskich województwa podkarpackiego, Krosno 2012.
• Szczurek W, Chomiczewski Z., Dokumentacja konserwatorska dla zespołu dworsko-parkowego w Wolicy, Archiwum UOZ Krosno, Kraków 2020.