Zespół kościoła pw. św. Stanisława Biskupa - Zabytek.pl
Adres
Boguchwała
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. rzeszowski,
gm. Boguchwała - miasto
Usytuowany na wysokiej skarpie i powiązany kompozycyjnie z zespołem pałacowym stanowi cenny i malowniczy element w zabudowie obecnego miasteczka Boguchwała. Kościół o architekturze wysokiej klasy i rzadkim rozwiązaniu z wieżą na przedłużeniu prezbiterium, należy do wyróżniających się obiektów zabytkowych w województwie.
Historia
Kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa wzniesiony został, jako trzecia z kolei świątynia w miejscowości Piotraszówka, w 1727 roku z fundacji księcia Teodora Lubomirskiego, wojewody krakowskiego, ówczesnego właściciela miejscowości. Rok później miejscowość uzyskała prawa miejskie i zmieniła nazwę na Boguchwała. Według Zygmunta Hendla budowniczy obiektu prawdopodobnie pochodził z Moraw. Niedługo potem, przed połową XVIII wieku, wzniesiono budynek plebanii, na działce sąsiadującej z pałacem. W 1860 roku cmentarz kościelny obwiedziono murem, na miejscu wcześniejszego ogrodzenia z drewnianych sztachet. W latach 1895-1903 przeprowadzono prace przy kościele i plebanii. Budynek kościoła został odnowiony i częściowo przebudowany, podwyższono wieżę, zmieniono pokrycie dachu z gontowego na blaszane, zmieniono kształt hełmu na wieży oraz dobudowano niewielką kruchtę od zachodu. W budynku plebanii podwyższono poddasze, dobudowano ganek wejściowy a dach pokryto dachówką ceramiczną. Prace przeprowadzono wg projektu krakowskiego architekta i konserwatora Zygmunta Hendla, z inicjatywy ówczesnego proboszcza Władysława Purzyckiego. Od 1989 roku barokowa świątynia pełni funkcję kościoła filialnego. W końcu XX wieku przeprowadzono adaptację poddasza budynku plebanii. W latach 2003 – 2006 przeprowadzono remont generalny kościoła.
Opis
Zespół kościelny położony jest w centrum miejscowości, po południowej stronie drogi krajowej DK 19, w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu pałacowego, z którym od południa graniczy murem. Zespół kościelny ulokowany jest, podobnie jak pałacowy, na skraju stromej skarpy opadającej ku wschodowi i południu jako brzeg szerokiej doliny Wisłoka. Świątynia otoczona jest murem z bramą i dwoma bramkami, z których jedna prowadzi do pałacu. Plebania położona jest w odległości ok. 60 m na północ od kościoła, po drugiej stronie lokalnej drogi, pozostając z nim w osiowej relacji kompozycyjnej i widokowej.
Dostępność obiektu dla zwiedzających. Obiekt częściowo dostępny. Kościół użytkowany okazjonalnie.
Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie: 25-01-2024 r.
Rodzaj: kościół
Forma ochrony: Rejestr zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_ZE.6788