Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Stajnie cugowe - Zabytek.pl

Stajnie cugowe


budynek gospodarczy 1849 r. Budy Głogowskie

Adres
Budy Głogowskie, 846B

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. rzeszowski, gm. Głogów Małopolski - obszar wiejski

Stajnie cugowe stanowią wraz z parkiem zapis historii miejscowości i zespołu dworskiego. Umiejscowione przy zadrzewieniach parku są ważnym element struktury przestrzennej i krajobrazu kulturowego wsi.

Historia

Początki obecnego założenia dworskiego sięgają XVIII wieku, kiedy istniał tu folwark założony i administrowany przez Lubomirskich. Po 1772 roku Budy Głogowskie przeszły na własność władz austriackich. W 1819 roku wieś została zakupiona przez mieszczanina rzeszowskiego dr Jana Holzera i z jego inicjatywy w 1. połowie XIX wieku wzniesiono klasycystyczny, drewniany dwór oraz gorzelnię i browar. W połowie XIX wieku w skład zespołu dworskiego wchodziły: dwór, oficyna, stajnie cugowe, spichlerz, stodoła oraz park. Po I wojnie światowej majątek dworski zakupili Józefa i Franciszek Malinowscy. Po spaleniu się budynku dworu przebudowano stajnie cugowe na skromny dworek, aranżując w nim pomieszczenia mieszkalne, wprowadzono ścianki działowe oraz dwa ganki, powiększono też otwory okienne. W 1945 roku na mocy przepisów o reformie rolnej, na wniosek Urzędu Ziemskiego w Rzeszowie grunty dworskie zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa. W latach powojennych urządzono w budynku dawnych stajni cugowych szkołę podstawową, funkcję tą pełnił do czasu wybudowania nowego obiektu dydaktycznego w latach 80. XX wieku. Następnie przez kilkadziesiąt lat budynek dawnych stajni cugowych pozbawiony był użytkowania a jego stan techniczny pogarszał się. Po 2020 roku przystąpiono do gruntownego remontu. Obecnie obiekt czeka na zagospodarowanie.

Opis    

Obszar dawnego założenia dworskiego położony jest pośrodku wsi, u zbiegu trzech lokalnych dróg. Budynek dawnych stajni położony jest pośrodku dawnego obszaru dworskiego, po zachodniej stronie masywu drzew parkowych, w sąsiedztwie terenów szkolnych, na działce wydzielonej ogrodzeniem. Obiekt wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta o orientacyjnych wymiarach 11x43 metrów, odznacza się zwartą bryłą, niepodpiwniczoną, parterową, przekrytą dachem dwuspadowym zaakcentowanym zadaszeniami dwóch ganków wejściowych. Dłuższe elewacje zrytmizowane są dekoracyjnym, arkadowym podziałem, w który wpisano otwory okienne i drzwiowe w dziewięciu osiach, krótsze elewacje bez otworów, jednak w ich dyspozycji czytelny jest ramowy podział ścian. Zwarta bryła i skromna dekoracja odpowiada jego gospodarczej funkcji w dawnym zespole dworskim. 

Obiekt dostępny z zewnątrz. 

Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 08.01.2026 r.

Bibliografia    

  • Polakowski S., Pozostałości złożeń dworskich województwa podkarpackiego, Krosno 2012, s. 390.
  • Piórecki J., Zabytkowe ogrody i parki województwa rzeszowskiego, Rzeszów 1996, s. 32-33.
  • Kogut M., Ewidencja parku dworskiego w Budach Głogowskich, 1979.

     

Rodzaj: budynek gospodarczy

Styl architektoniczny: bezstylowy

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.21251, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.199916