Historia obiektu

Założenie parkowe w typie krajobrazowym rozplanowane na rzucie nieregularnego czworoboku wydłużonego na osi N-S powstało najpewniej w 4. ćw. XVIII w., co należy wiązać z inicjatywą ówczesnego właściciela Babicy Jerzego Pinińskiego. Pod koniec XIX w. układ przestrzenny założenia parkowego wzbogacony został o niewielki staw z wyspą usytuowany w pn.-zach. części parku. W latach 1889-1890 r. w pn. części założenia parkowego wzniesiono kamienny mostek nad uruchomioną w 1890 r. nową linią kolejową łączącą Rzeszów z Jasłem, która przecięła na osi bocznej pn. część parku. W 1917 r. Joachim Jarochowski wystawił w pn.-zach. części założenia parkowego, gdzie usytuowany był niewielki staw, figurę wotywną Matki Bożej Niepokalanego Poczęcia jako podziękowanie za urodzenie swojego pierwszego dziecka.

Po zakończeniu okupacji niemieckiej w 1944 r. cały kompleks dworsko-parkowy przeszedł na własność Skarbu Państwa w oparciu o dekret PKWN. W latach 1944-1987 park podworski pełnił rolę zaplecza sportowo-rekreacyjnego dla uczniów i słuchaczy Liceum Gospodarstwa Wiejskiego, szkoły podoficerskiej Milicji Obywatelskiej oraz uczniów zajmujących internat Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Babicy. W okresie tym wytyczono na terenie parku nowy, ahistoryczny układ ścieżek, powstały też dwa boiska szkolne i murowane szalety dla uczniów oraz wzniesiono budynek hydroforni, co zaburzyło w znacznym stopniu pierwotny układ kompozycyjny całego założenia. Dodatkowo na terenie parku wprowadzono w okresie PRL nowe nasadzenia drzew pospolitych w postaci jesionów, świerków i topoli, co zaburzyło pierwotny skład drzewostanu założenia parkowego. W 2. poł. lat 80. XX w. teren parku ulegał postępującej dewastacji. W latach 1991-1993 park objęty został pracami rewaloryzacyjno-konserwatorskimi, które polegały na uporządkowaniu terenu i pielęgnacji istniejących drzew.

Opis obiektu

Park dworski położony jest w zach. części wsi między drogą wojewódzką nr 988 wiodącą z Babicy do Warzyc, a korytem rzeki Wisłok. Obecnie zachowane są historyczne granice założenia łącznie z aleją dojazdową o przebiegu południkowym oraz staw położony na poziomie parteru wodnego w pn.-zach. części parku. Na terenie parku położonym na dość łagodnym stoku opadającym w kierunku pn., który obecnie jest porośnięty starodrzewem zachowały się liczne okazy rzadkich drzew pochodzenia obcego, takich jak tulipanowiec amerykański, magnolia japońska, sosny wejmutki, jak i gatunki rodzime, w tym m.in. dęby szypułkowe, lipy drobnolistne, modrzew europejski, kasztanowiec biały, jawor zwyczajny, klon, grab pospolity i wiąz górski. Drzewa te skupione są w dwóch większych grupach położonych w części pn. oraz pd. parku rozdzielonych łąkami widokowymi, które są usytuowane na terasach z alejkami w układzie swobodnym o nawierzchni z płyt betonowych. W pn.-zach. części parku nieopodal ogrodzenia znajduje się niewielki staw z wysepką na której znajduje się figura Matki Bożej Niepokalanego Poczęcia stojąca na kamiennym cokole. Obecnie dawny park dworski o znaczących walorach krajobrazowo-przyrodniczych służy jako teren rekreacyjno-wypoczynkowy dla mieszkańców DPS.

Dostępność obiektu. Zabytek niedostępny

Autor noty: dr Andrzej Gliwa, OT NID w Rzeszowie, 13.09.2024 r.