Historia

Pierwsza cerkiew i zarazem parafia w Króliku Wołoskim została odnotowana już w 1558 roku, a następnie  podczas wizytacji dziekańskiej w 1761 roku. Cerkiew nosiła wówczas wyzwanie Mikołaja Cudotwórcy. W latach 1843-1845 zdecydowano o zbudowaniu nowej, murowanej cerkwi, która zastąpiła podupadający XVI-wieczny drewniany budynek. Cerkiew poddano remontom dwukrotnie w XX-leciu międzywojennym. Cerkiew została uszkodzona podczas działań wojennych w 1944 roku. Po II wojnie światowej i po wysiedleniu ludności łemkowskiej opuszczony budynek cerkwi przeznaczono na magazyn zboża dla PGR Szklary. W 2012 roku stowarzyszenie „Królik Wołoski” otrzymało prawo własności zespołu cerkiewnego i niezwłocznie rozpoczęło prace nad zabezpieczeniem budynku i terenu wokół: przeprowadzono badania geologiczne, zabezpieczono okna oraz wykonano remont dachu.

Opis    

Budynek o zwartej bryle, murowany z kamienia i cegły, pierwotnie otynkowany, przekryty dachem dwuspadowym z pokryciem z blachy płaskiej. Na kalenicy umieszczono trzy różnej wielkości ośmioboczne wieżyczki z pozornymi latarniami zwieńczone baniastymi hełmami. Świątynię założono na planie prostokąta, z węższym prezbiterium od zachodu i przylegającymi do niego dwiema zakrystiami: od północy i od południa. Elewacja frontowa - wschodnia zaprojektowana jako jednoosiowa, została zwieńczona trójkątnym szczytem zdobionym blendą w formie trójkąta. Szczyt oddzielono profilowanym gzymsem, nad którym umieszczono daszek okapowy. Nad zamkniętym prosto otworem drzwiowym wkomponowano półkoliście zamknięty otwór okienny. Po obu stronach wejścia znajdują się dwie blendy w formie prostokątów zajmujące niemal całą wysokość ściany. Elewacje boczne (północna i południowa) są czteroosiowe, z których trzy należą do elewacji nawy a czwarta do zakrystii. W części nawy umieszczono trzy otwory okienne zamknięte półkoliście, pola pomiędzy nimi wypełniono prostokątnymi blendami na całej wysokości ścian. Elewacja zachodnia została zaprojektowana jako jednoosiowa z otworem okiennym półkoliście zamkniętym pośrodku. Wnętrze zaprojektowane jako dwudzielne: prezbiterium zostało oddzielone od nawy ścianą przeprutą trzema arkadami zamkniętymi półkoliście. Nad nimi znajduje się duża wnęka również zamknięta łukiem pełnym. Nad wejściem głównym znajduje się chór muzyczny wsparty na dwóch murowanych filarach. Na ścianach zachowały się pozostałości polichromii.

Obiekt dostępny wyłącznie z zewnątrz. Utrudnienia dla osób z niepełnosprawnością ruchową.

Oprac. Joanna Dzik, OT NID w Rzeszowie, 02.12.2025 r.

Bibliografia    

• Karta ewidencyjna obiektu: Cerkiew pw. Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja przy cerkwi, oprac. A. Mazurek, 2005.
• Na rymanowskiej Rusi, M. Łuczaj, red., Krosno 2013.
• Potocki A., W dolinie górnego Wisłoka i od Rymanowa po Jaśliska, Krosno 2013.
• Szematyzm greko-katołyckoho duchoweństwa Apostolskoji Administracji Łemkowszczyzny, Lwów 1936.