W okresie od trzeciej ćwierci XVIII stulecia istniało w Siennowie geometryczne założenie ogrodowe o charakterze krajobrazowym, obejmujące pozostałości umocnień ziemnych pochodzących z XVII wieku.

Historia

Zespół dworski powstał po zniszczeniu zamku w Siennowie podczas najazdu tatarskiego w 1672 roku. Pomimo odbudowy starego zamku przez Gorajskich i Ożarowskich jeszcze w latach 70. XVII wieku, Aleksander Bronisław Ożarowski, stolnik wendeński podjął decyzję o wzniesieniu nowej, bardziej funkcjonalnej siedziby dworskiej. W ten sposób powstał nowy murowany, parterowy i podpiwniczony alkierzowy dwór kryty dachem gontowym, który został wzniesiony na kulminacji wzniesienia, ponad 200 metrów na południe od starego zamku. Miejsce pod nową siedzibę zostało wybrane starannie pod kątem walorów obronnych. Na północ od dworu położony był pierwotnie niewielki majdan gospodarczy. Między majdanem a dworem zlokalizowany był w XIX wieku użytkowy ogród dworski. Sam dwór otoczony był fortyfikacjami ziemnymi w postaci wału ziemnego i chroniony dodatkowo przez nasypy ziemne w narożach założenia. W trzeciej ćwierci XVIII stulecia, gdy właścicielem Siennowa był syn Michała Tadeusza Morskiego - Sebastian Morski (zm. w 1775 roku) cały zespół dworski zyskał bardziej reprezentacyjny charakter. Od strony elewacji frontowej budynku dworu wzniesione zostały dwie murowane, parterowe kryte dachami gontowymi oficyny w stylu klasycystycznym, usytuowane symetrycznie między owalnym gazonem. Oficyna wschodnia (obecnie już nieistniejąca) pełniła funkcje gospodarcze (dwie kuchnie, spiżarnia i izba czeladnia), a oficyna zachodnia służyła do celów administracyjno-mieszkalnych. Sebastian Morski przeprowadził również rozbudowę dworu, a od strony jego elewacji tylnej założył park krajobrazowy na rzucie zbliżonym do kwadratu z śródleśnymi fragmentami dąbrowy od strony południowej Od 1832 roku zespół dworski w Siennowie był własnością Jana Ruckiego, syna Marcjanny z Morskich Ruckiej. Od 1850 roku majątek ziemski w Siennowie należał do Konstantego Wolskiego, a później stanowił własność Zdzisława Wolskiego (zm. w 1917 roku), syna wspomnianego wyżej Konstantego. Ostatnimi właścicielami majątku dworskiego w Siennowie byli: córka Zdzisława Wolskiego Helena urodzona w 1900 roku i jej mąż Bronisław Turno, którzy w 1944 roku zostali brutalnie usunięci z dworu przez przedstawicieli nowych władz komunistycznych, a cały ich majątek ziemski został znacjonalizowany i rozparcelowany. Do 1976 roku z całego opuszczonego i zaniedbanego budynku dworu przetrwały jedynie ściany jednego z alkierzy, które uległy wówczas zawaleniu. 

Geometryczne założenie parkowe powstało w trzeciej ćwierci XVIII stulecia i miało charakter ogrodów krajobrazowych rozplanowanych na osi dworu od strony elewacji tylnej.  W środkowej części ogrody te objęły swoim zasięgiem relikty fortyfikacji ziemnych z XVII wieku w postaci długiego odcinka wału ziemnego i wyższego od niego nasypu w północnym narożniku założenia. W połowie XIX stulecia w centralnej części parku istniała sieć ścieżek spacerowych przebiegających pośród śródleśnej dąbrowy. Od strony południowej i północnej założenia ogrodowego już poza linią wału położone były w XIX wieku sady owocowe. W latach 20. i 30. XX stulecia na terenie parku funkcjonowała już nowa sieć ścieżek wewnętrznych, która nie nawiązywała do dawnego, gęstszego systemu alejek. W tym czasie w południowo-wschodniej części ogrodu funkcjonował niewielki kort tenisowy, a środkowy odcinek fosy i wału przecięty był przez główną aleję prowadzącą w kierunku tzw. gaju czyli części leśnej założenia parkowego. Pd. granicę parku stanowiła tzw. „Ciemna ulica” czyli nie zachowana obecnie aleja grabowa. W latach 60. XX stulecia w środkowej części parku urządzono pełnowymiarowe  trawiaste boisko piłkarskie na skutek czego bezpowrotnie utracone zostały cenne okazy drzew rosnących w tym sektorze parku, m.in. sosna amerykańska, lipa zwana przez Wolskich wielką, dąb szypułkowy, magnolia i miłorząb dwuklapowy. 

Równocześnie z budową nowego, murowanego alkierzowego dworu przez Aleksandra Ożarowskiego w ostatniej ćw. XVII stulecia powstały chroniące go fortyfikacje w postaci wałów ziemnych z nasypami ziemnymi w narożach założenia oraz fosa z wałem ziemnym, które zamykały zespół dworski od strony wschodniej. Już w pierwszej ćwierci XVIII wieku obwałowania te nie były już konserwowane, ponieważ z powodu wygaśnięcia zagrożenia tatarskiego przestały one pełnić swoje pierwotne funkcje obronne. Do połowy XIX wieku z dawnego systemu obronnego dworu w Siennowie pozostał długi odcinek wału ziemnego, który wyznaczał wschodnią i północno-wschodnią granicę założenia parkowego poza którym rozciągał się sad owocowy. Wspomniany wał zakończony był w północnej części owalnym nasypem, który mógł stanowić pozostałość dawnego bastionu. W okresie międzywojennym koroną tego wału o długości ponad 110 metrów prowadziła ścieżka spacerowa stanowiąca wówczas wschodnią granicę założenia ogrodowego. Drugim reliktem obwarowań dworskich była sucha fosa od strony pd. założenia ogrodowego z wałem ziemnym, który chronił podejścia do niej. 

Opis

Zespół dworski usytuowany jest na zboczu łagodnego wzniesienia w południowo-wschodniej części wsi Siennów na południe od lokalnej drogi wiodącej z Pantalowic do Rożniatowa. Parterowy, murowany budynek dawnej oficyny dworskiej zachodniej usytuowany jest w centralnej części zespołu. Park podworski położony jest na południe od miejsca, gdzie stał nieistniejący obecnie dwór. Teren parku zajmuje powierzchnię około 8 ha i posiada dość dobrze czytelne w terenie, historyczne granice. Pozostałości fortyfikacji, które otaczały niegdyś zespół dworski zachowały się zasadniczo tylko w północno-wschodniej i południowo-wschodniej części założenia parkowego. 

Zabytek dostępny z zewnątrz. 

Oprac. Andrzej Gliwa, OT NID w Rzeszowie, 21.11.2025 r.