Historia 

Początki ogrodu klasztornego sięgają czasów budowy założenia klasztornego reformatów w 2 połowy XVIII wieku. Do Kryłowa, będącego w tym czasie miastem, sprowadził reformatów jego ówczesny właściciel Józef Jeżewski, stolnik płocki. Około 1754 roku przekazał zakonowi obszerną działkę i fundował klasztor, lecz jeszcze przed zatwierdzeniem budowy przez władze kościelne, zmarł w 1756 roku. Spadkobiercą dóbr po Jeżewskim został Józef Łopuski, miecznik chełmski, który kontynuował rozpoczęte dzieło. Pierwszy drewniany kościół, wystawiony wraz z założeniem klasztornym, spalił się już we wrześniu 1756 roku. W jego miejsce wybudowano drewnianą kaplicę, a w 1761 roku wzniesiono murowany kościół i klasztor pw. św. Jana Nepomucena, przy czym kościół w północno-wschodniej części działki, natomiast zabudowania klasztorne we frontowej, wschodniej partii, w linii obecnego ogrodzenia, poprzedzonego placem, na którym ustawiono figurę św. Jana Nepomucena (zachowaną do dziś). Klasztor reformatów funkcjonował do 1808 roku. Wówczas władze austriackie zamknęły go, nieruchomość wraz z zabudowaniami przeszła na własność państwa, a rezydujących tu czterech zakonników przewieziono do Rawy Ruskiej. 20 sierpnia 1808 roku dokonano licytacji znacznej części wyposażenia ruchomego. Licytacja majątku nieruchomego odbyła się w 1820 roku i wówczas kupił go Józef Benedykt Chrzanowski, ówczesny właściciel Kryłowa.  Od czasu kasaty klasztoru miało miejsce systematyczne niszczenie jego zabudowy. Popadła w ruinę znaczna część budynków, uległ zniszczeniu kościół, a także w dużej części ogród klasztorny. Ostatnie obiekty zostały rozebrane na początku XX wieku. Zieleń w obrębie założenia klasztornego, mimo, że nie była pielęgnowana i częściowo niszczona, utrzymywała się przynajmniej do okresu międzywojennego, co potwierdza przekaz kartograficzny z 1929 roku. W okresie powojennym była sukcesywnie usuwana, drzewa karczowane, a teren przeznaczany na uprawy rolne. Na początku lat 70. XX wieku teren poklasztorny został pomniejszony o niewielką prostokątną działkę, na której stanął budynek Wiejskiego Ośrodka Zdrowia, czynnego od 1975 roku. Pozostały obszar jest obecnie własnością prywatną i zajmują go pola uprawne, z wyjątkiem miejsca po kościele, który pozostawiono jako nieużytek z zachowanymi reliktami krypt. Rolniczo nie jest użytkowany również pas ziemi z zielenią przy zachodnim murze klasztornym. 

Opis 

Ogród po dawnym zespole klasztornym reformatów jest zlokalizowany na południowym skraju osady, przy zbiegu ulic Hrubieszowskiej i Sokalskiej, w łuku drogi z Kryłowa do Mircza. Znajduje się w obrębie obszernego, liczącego 4,06 ha powierzchni terenu wyznaczonego przez murowane ogrodzenie, na którym niegdyś znajdowały się również zabudowania klasztorne i kościół. W obrębie tego terenu zachowała się kamienna studnia klasztorna, obecnie zasypana oraz fundamenty klasztoru i zasypane resztki krypt kościoła. Ogród klasztorny, zlokalizowany w obrębie murowanego ogrodzenia, przetrwał w formie szczątkowej. Do dziś zachowało się jedynie kilkanaście drzew przy zachodniej ścianie ogrodzenia, natomiast pozostały teren zajmują pola uprawne. Relikty zieleni przetrwały również od wschodniej, zewnętrznej strony ogrodzenia klasztornego. Znajduje się tu niewielki plac w kształcie trójkąta. Na placu tym, przy głównej bramie wejściowej, rosną dwa kasztanowce, które są pomnikami przyrody. Stanowią one jednocześnie tło dla rokokowej, o dużych wartościach artystycznych figury św. Jana Nepomucena, ustawionej na osi bramy. 

Zabytek dostępny.

Oprac. Ewa Prusicka, OT NID w Lublinie, 24-01-2025 r.