Historia

Na terenie wsi Kopytowa funkcjonował od XIV wieku folwark zakonny należący do cystersów z Koprzywnicy. Dobra te przeszły w ręce prywatne z końcem XVIII wieku i od tego czasu folwark podporządkowany był majętności dworskiej. Prawdopodobnie wtedy wzniesiono budynek dworu oraz zabudowania folwarczne, drewniane i murowane. Udokumentowane zostały one na mapie katastralnej z połowy XIX wieku. Przy dworze z niewielkim ogrodem funkcjonowały zabudowania folwarczne, zgrupowane w trzech majdanach: wschodnim, zachodnim i południowym, towarzyszyły im cztery stawy. 

Niemal do końca XX wieku założenie dworsko-folwarczne było własnością rodziny Kotarskich, a następnie: Rozwadowskich, Malinowskich i Brzeskich.  W 1902 roku rozpoczęła się parcelacja majątku. Na początku 2 ćwierci XX wieku właścicielem większej części majątku, liczącej 117 ha, był Władysław Trznadel, zięć Jana Alfreda Brzeskiego. Jego żona, Maria Anna Trznadlowa (z domu Brzeska), po owdowieniu mieszkała tu do lat 60. XX wieku. 

W latach 60. XX wieku teren folwarku z pozostałościami zabudowy został sprzedany miejscowemu gospodarzowi. W 1975 roku stał się własnością kolejnego gospodarza. W tym okresie dokonano wielu niekorzystnych, degradujących zmian: zasypano dwa stawy, na gazonie przed frontem dworu posadzono drzewa owocowe, stajnia z XIX wieku została zdewastowana i przebudowana. 

W 1997 roku, po zmianie właściciela został wykonany plan zagospodarowania założenia podworskiego, remontu dworu i rewitalizacji parku. Prace wykonywane były w kolejnych latach. Obecnie zabytkowy zespół składa się z dwóch elementów: dworu i parku, który wchłonął teren zabudowy folwarcznej. Na jego terenie znajduje się budynek gospodarczy, zawierający relikty wcześniejszego obiektu folwarcznego.

Opis

Teren folwarku w zespole dworsko-parkowym położony jest w północnej części wsi, po zachodniej stronie lokalnej drogi. Obszar dworski przecina we wschodniej części niewielki potok, wydzielający dawniej wschodni majdan gospodarczy. Obecnie znajduje się tam przekształcony budynek gospodarczy, czytelne są także niecki po osuszonych stawach. W południowej części założenia zachował się staw, z którym sąsiadował dawniej zachodni majdan gospodarczy.

Zabytek dostępny. W obiekcie funkcjonuje Muzeum Kultury Szlacheckiej http://kopytowamuseum.eu/

Oprac. Barbara Potera, NID OT w Rzeszowie, 15.04.2025 r.