Droga dojazdowa - Zabytek.pl
Adres
Ruda Śląska
Lokalizacja
woj. śląskie,
pow. Ruda Śląska,
gm. Ruda Śląska
Historia
Historia Koksowni Orzegów sięga końca XIX wieku i związana jest z odkryciem pokładów węgla nadających się do produkcji koksu w kopalni „Gotthardschacht”. Do budowy koksowni przystąpiono w 1900 roku, z inicjatywy Joanny i Hansa Ulryka Schaffgotschów. Budowę i nadzór nad zakładem powierzono spółce „Oberschlesische Koksowerke und Chemische Fabriken A.G.” W pobliżu zakładu wzniesiono budynki mieszkalne przeznaczone dla pracowników. Pierwsze uruchomienie produkcji nastąpiło 1 kwietnia 1903 roku. Początkowo zespół zabudowań składał się z baterii koksowniczej systemu „Otto” z 35 komorami oraz wieży węglowej z zapleczem technologicznym. Węgiel był transportowany z kopalni za pomocą zaprzęgów konnych ciągnących wagoniki po torze kolejki wąskotorowej. W latach 1905-1906 wybudowano baterię nr 2 oraz uruchomiono drugą maszynę zespoloną. W 1907 roku wybudowano baterię nr 3 z 35 komorami.
Podczas I wojny światowej zmodernizowano transport materiałów na terenie zakładu za pomocą lokomotywy bezpaleniskowej. W 1955 roku wybudowano nową sortownię koksu. Na początku lat 70. zamknięto fabrykę siarczanu amonu oraz benzolownię. Koksownia została włączona w struktury Zakładów Koksowniczych „Zabrze”. W 1976 roku produkcja została wstrzymana, a zakład przeszedł na własność Przedsiębiorstwa Remontowego Urządzeń Koksowniczych „Koksorem” w Knurowie, które zajęło się likwidacją koksowni i wyburzaniem obiektów. Z rozbiórki wyłączono fragment baterii koksowniczej nr 1, wieżę węglową oraz zbiornik smoły. W 1987 roku obiekty te zostały wpisane do rejestru zabytków. W czasie funkcjonowania zakładu droga była ważnym ciągiem komunikacyjnym zapewniającym dojazd do urządzeń znajdujących się na terenie zakładu, składu surowców i torowiska kolejowego.
-
Ruda Śląska, droga dojazdowa w zs. Koksowni Orzegów, odcinek drogi w pobliżu baterii koksowniczej, stan obiektu na 2021 r., fot. NID -
Ruda Śląska, droga dojazdowa w zs. Koksowni Orzegów, widok w kierunku wschodnim, stan obiektu na 2009 r., fot. NID
Opis
Droga dojazdowa na teren Koksowni Orzegów została wytyczona prostopadle do ulicy Kardynała Augosta Hlonda i równolegle do torowiska kolejki wąskotorowej, znajdującego się na terenie zakładu. Droga biegnie w linii prostej ze wschodu na zachód, z niewielkim odchyleniem w kierunku północno-zachodnim. Po stronie wschodniej łączy się z ulicą Augusta Hlonda. Następnie prowadzi na zachód, w kierunku zaplecza dawnej koksowni. W pobliżu drogi, po stronie północnej, znajduje się wieża węglowa, zbiornik smoły oraz baterie koksownicze. Przebieg drogi został dostosowany do kierunku torowiska oraz historycznych podziałów parcelacyjnych. Szerokość ciągu wynosi ok. 8 m., co pierwotnie pozwalało na przejazd wozów konnych oraz urządzeń transportowych. Pierwotnie droga miała prawdopodobnie nawierzchnię z kostki brukowej. Obecnie jej fragment, w pobliżu zabudowań koksowni, został wyłożony kostką betonową.
Oprac. Ewa Waryś, OT NID w Katowicach, 29.10.2025 r.
Rodzaj: architektura przemysłowa
Forma ochrony: Rejestr zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_24_SK.3446
Zobacz powiązane zabytki
4 obiekty
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu Ciąg komór i baterii koksowniczych
Opracowane przez NIDRuda ŚląskaKardynała Augusta HlondaCiąg komór i baterii koksowniczych
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu Zbiornik smoły
Opracowane przez NIDRuda ŚląskaKardynała Augusta HlondaZbiornik smoły
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu Budynek wieży węglowej
Opracowane przez NIDRuda ŚląskaKardynała Augusta HlondaBudynek wieży węglowej
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu fragment zabudowy d. Zakładów Koksowniczych Orzegów
Ruda ŚląskaKardynała Augusta Hlondafragment zabudowy d. Zakładów Koksowniczych Orzegów
4Pokaż wszystkie
Zobacz także w najbliższej okolicy
10 obiektów
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu kamienica z oficyną
Ruda ŚląskaKardynała Augusta Hlonda 42kamienica z oficyną
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu Zbiornik smoły
Opracowane przez NIDRuda ŚląskaKardynała Augusta HlondaZbiornik smoły
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu dom klasztorny elżbietanek, ob. przedszkole
Ruda ŚląskaMłodego Górnika 8dom klasztorny elżbietanek, ob. przedszkole
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu Budynek wieży węglowej
Opracowane przez NIDRuda ŚląskaKardynała Augusta HlondaBudynek wieży węglowej
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu Ciąg komór i baterii koksowniczych
Opracowane przez NIDRuda ŚląskaKardynała Augusta HlondaCiąg komór i baterii koksowniczych
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu budynek władz gminy
Ruda ŚląskaKardynała Augusta Hlonda 27budynek władz gminy
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu fragment zabudowy d. Zakładów Koksowniczych Orzegów
Ruda ŚląskaKardynała Augusta Hlondafragment zabudowy d. Zakładów Koksowniczych Orzegów
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu ślad osadniczy, st. 1
Ruda Śląskaślad osadniczy, st. 1
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu kościół par. rzym.-kat. pw. św. Michała Archanioła
Ruda ŚląskaKardynała Augusta Hlondakościół par. rzym.-kat. pw. św. Michała Archanioła
10Pokaż wszystkie