Historia

Pawilon ogrodowy „Elizin” pochodzi z przełomu XIX/XX wieku, z czasów wielkiej przebudowy zamku oraz jego otoczenia, prowadzonej z inicjatywy Romana Potockiego i jego żony Elżbiety z Radziwiłłów Potockiej. Prace rozpoczęto w 1889 roku i trwały one nieprzerwanie do 1912 roku. W tym czasie – poza przebudową zamku i wzniesieniu wielu nowych obiektów na terenie dawnego zespołu zamkowego – znaczącym przeobrażeniom uległy też ogrody i park. Istniejący park znacznie powiększono, m.in. włączając do niego duży obszar od strony wschodniej. Do prac zaangażowano przede wszystkim firmy i architektów wiedeńskich. Plan ogólny parku sporządził ogrodnik Nathaniela Rothschilda z Wiednia – Franz Maxwald. Objął on także kierownictwo nad wszystkimi pracami przy parku. W źródłach historycznych brak jest wzmianek o autorze i wykonawcy projektu pawilonu ogrodowego. Na cześć Elżbiety Potockiej pawilon nazwany został „Elizin”.

Muzeum-Zamek w Łańcucie zostało w 2021 roku laureatem w konkursie „Zabytek Zadbany” w kategorii specjalnej – właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem.

Opis

Pawilon „Elizin” znajduje się na terenie zespołu zamkowo-parkowego. Położony jest na północny wschód od zamku w północno-wschodnim narożniku parku. Usytuowany jest na niewielkim wzniesieniu, frontem (otwartą stroną) zwrócony na południe, skąd rozpościera się szeroki widok w głąb parku. Jest to niewielki murowany, parterowy obiekt w formie altany, zbudowany na planie prostokąta. Ściana tylna oraz boczne w połowie szerokości są murowane z cegły i ozdobione ramową dekoracją formowaną w tynku. Frontowa, otwarta część wsparta jest na sześciu otynkowanych kolumnach. Charakterystyczną formę altany uzyskano poprzez czteropołaciowe kopulaste zadaszenie.   

Zabytek jest dostępny. Konieczność zakupu biletu do parku wewnętrznego (dostępne są biletomaty).

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 16.05.2025 r.