Historia

Kaplica została wzniesiona z fundacji Emilii Bielańskiej, dziedziczki majątku w Krasnem dla jej męża, Bronisława Bielańskiego, sędziego rzeszowskiego i właściciela dóbr. Został on ciężko ranny w polowaniu i zmarł 27 lutego 1883 roku. Jego doczesne szczątki spoczęły w krypcie nowo wybudowanej kaplicy. Kaplica stanowi także miejsce pochówku córki Bielańskich Marianny Nowelowej – żony starosty łańcuckiego oraz jej córki, a także proboszczów miejscowej parafii: Stanisława Siary, Tomasza Jarocha, Władysława Borawiaka, Adama Szymańskiego, o czym informują tablice pamiątkowe na elewacji zachodniej. Pełni funkcję cmentarną od czasów zakończenia II wojny światowej i jest obiektem organizującym przestrzeń cmentarza, co znajduje potwierdzenie w sposobie orientowania nagrobków w kierunku południowym, analogicznie do kaplicy. Początki cmentarza w obecnej lokalizacji sięgają prawdopodobnie 2. połowy XVIII wieku, po zakazie grzebania zmarłych w obrębie murów kościoła. We współczesnych granicach nekropolia przybiera kształt wieloboku i jest ograniczona betonowym ogrodzeniem. 

Opis    

Kaplica cmentarna usytuowana jest w środkowej części wsi, na zachód od głównej drogi wiejskiej. Zajmuje najstarszą, prostokątną część cmentarza parafialnego. Nieorientowana, z prezbiterium zwróconym na południe. Wybudowana w stylu neogotyckim na rzucie prostokąta z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Murowana z cegły na kamiennym fundamencie, z wydzieloną częścią cokołową. W przyziemiu ulokowana krypta, ponad którą znajduje się kaplica pogrzebowa. Elewacja frontowa–północna jest jednoosiowa i jednokondygnacyjna, zwieńczona wysokim trójkątnym szczytem. Na osi środkowej znajduje się ostrołukowy portal poprzedzony wysokimi betonowymi schodami oraz okulus. Powyżej portalu po jego lewej i prawej stronie w wątek ceglany wplecione dwie kamienne plakiety z herbami Gryf–Bielańskich oraz Korczak-Komorowskich. Elewacje boczne - wschodnią i zachodnią urozmaica płycinowa artykulacja w formie ostrołukowych blend oraz prostokątnych pól poniżej. Elewację południową doświetlają trzy ostrołukowe okna z laskowaniem, poniżej których znajdują się prostokątne płyciny. Ściany elewacji opinają dwuuskokowe przypory zakończone daszkami, wyłożonymi okładziną kamienną. Dach o wydatnym okapie dwuspadowy nad nawą, natomiast nad prezbiterium trójspadowy. Więźba dachowa typu krokwiowo – płatwiowego. Krycie dachowe wykonane jest z dachówki karpiówki, szkliwionej w kolorze zieleni i naturalnej ceramiki, układających się w romboidalny wzór. Elewacje frontalna i dwie boczne zdobione wzorem z cegieł szkliwionych oraz kształtek kamiennych, układających się w kształt krzyża. Wnętrze dwuprzęsłowe, nad nawą kolebkowe, w prezbiterium gwiaździste. Ściany otynkowane, pobielone i malowane. Posadzka betonowa z metalową klapa, prowadzącą do krypty. W prezbiterium ołtarz neogotycki z figurą Chrystusa Ukrzyżowanego oraz stalle.  

Kaplica cmentarna dostępna do zwiedzania od zewnątrz bez ograniczeń. Wnętrze na ogół niedostępne (wskazany uprzedni kontakt telefoniczny). Brak udogodnień dla osób ze szczególnymi potrzebami.

Oprac. Alicja Kuśta, OT NID w Rzeszowie, 13-11-2025 r.