Kaplica - Zabytek.pl
Adres
Haczów
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. brzozowski,
gm. Haczów
Historia
Obecną kaplicę wzniesiono przed 1820 rokiem jako pawilon ogrodowy, staraniem ówczesnego właściciela majątku Ignacego Urbańskiego. Być może stało się to około 1803 roku, w czasie kompleksowych prac w założeniu dworskim. Budynek oficyny został odwzorowany na planie katastralnym z połowy XIX wieku w obecnej lokalizacji i zbliżonej formie. W latach 1926-1927 pawilon ogrodowy został przebudowany na kaplicę dworską z inicjatywy Heleny z Bieleckich Urbańskiej. W latach powojennych budynek użytkowano jako magazyn, w tym czasie rozproszeniu uległo wyposażenie kaplicy a jej stan techniczny znacznie się pogorszył. W latach 1971-1974, w związku z budową gminnego ośrodka kultury, podcięto skarpę w południowo-zachodniej części parku w bezpośrednim sąsiedztwie kaplicy, co zagrażało stabilności jej posadowienia. W latach 90. XX wieku przeprowadzono kompleksowe prace remontowe, z inicjatywy miejscowej parafii rzymsko-katolickiej. Od tamtego czasu budynek nie jest użytkowany.
Opis
Budynek kaplicy położony jest w centralnej części miejscowości, w środkowej części zespołu dworskiego, przy zachodniej granicy założenia, na południe od budynku lamusa/oficyny, na krawędzi wypłaszczonej wierzchowiny płaskiego wzgórza. Kaplica to niewielki budynek wzniesiony z cegły na rzucie koła z dwoma prostokątnymi przybudówkami od północy i południa - aneksami prezbiterialnym i przedsionkowym. Korpus budynku nakryty jest kopułą z ażurową latarnią, nad aneksami założono dachy dwuspadowe. Wszystkie elewacje rozplanowano jako jednoosiowe, w korpusie wysokie okna w aneksach drzwi dwuskrzydłowe, wszystkie w smukłych otworach zamkniętych półkolem. Ściany zwieńczone są bogato profilowanym gzymsem podokapowym, okna otworów obwiedzione gładkimi opaskami. Budynek jest obiektem o atrakcyjnej formie, uzupełniającym program funkcjonalny zespołu dworskiego.
Obiekt niedostępny
Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 20.01.2026 r.
Bibliografia
- Libicki P., Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, Poznań 2012.
- Polakowski S., Pozostałości złożeń dworskich województwa podkarpackiego, Krosno 2012.
- Śnieżyńska-Stolotowa E., Stolot F., Katalog zabytków sztuki w Polsce, T. 13, województwo rzeszowskie, Warszawa 1974.
Rodzaj: kaplica
Styl architektoniczny: klasycystyczny
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.13953, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.180038