Historia

Założenie zieleni, ograniczające się prawdopodobnie jedynie do obwodowych nasadzeń, towarzyszyło budynkom dworskim już w pierwszej połowie XIX wieku. Wraz z rozbudową dworu w 1899 roku, z inicjatywy Augusta i Jana Gorayskich, według projektu krakowskiego architekta Tadeusza Stryjeńskiego, uporządkowano otoczenie i założono park krajobrazowy. Ksiądz Władysław Sarna, proboszcz miejscowej parafii pisał o tym miejscu w 1908 roku: „Niedaleko gościńca po prawej stronie jadąc do Jasła, znajduje się okazały dwór pośród pięknego parku”. Wyróżniał go obszerny gazon przy fasadzie i „salon ogrodowy” w postaci dużej polany przy południowej, reprezentacyjnej elewacji dworu. Kompozycję uzupełniały swobodnie rozmieszczone grupy nasadzeń, zagęszczone przy granicach parku.

W czasie II wojny światowej zespół dworski użytkowany był przez niemieckich żołnierzy, w parku nie dokonano większych zmian. Przy jego zachodniej granicy funkcjonował obóz wojskowy, przekształcony później na jeniecki a następnie obóz pracy przymusowej. Po zakończeniu wojny, w drugiej połowie 1945 roku w Szebniach przeprowadzono parcelację gruntów dworskich. W dworze umieszczono w 1948 roku Państwowy Dom Dziecka, budynki dworski przebudowano, a park przystosowano do potrzeb dzieci, aranżując w nim boiska sportowe i plac zabaw. Ciągłe użytkowanie zapewniło parkowi dość dobre utrzymanie i bieżącą pielęgnację drzew, chociaż liczne dosadzenia, zwłaszcza krzewów, zniekształciły historyczną kompozycję parku. W latach 90. XX wieku, po likwidacji Domu Dziecka, zespół dworski przeszedł na własność Gminy Jasło. Przez ponad 20 lat budynki pozostały nieużytkowane a park pozbawiony bieżących prac zarósł samosiewem. 

Obecny właściciel planuje remont i rozbudowę dworu a także kompleksowe prace rewitalizacyjne w parku.

Opis    

Park dworski położony jest w środkowej części miejscowości Szebnie. Średniej wielkości założenie zieleni, o powierzchni około 2,5 hektara zajmuje obszar o rzucie zbliżonym do prostokąta, niemal w całości wypełniony zielenią: starodrzewem zgrupowanym przy granicach zespołu oraz młodszymi nasadzeniami i samosiewami. Dominują gatunki rodzime: dęby szypułkowe, lipy drobnolistne, jesiony wyniosłe, robinie akacjowe. Park jest zaniedbany a historyczny układ jest zniekształcony nasadzeniami z czasu funkcjonowania Domu Dziecka oraz samosiewami ostatniego dwudziestolecia. Planowana jest kompleksowa rewitalizacja parku, rozpoczęto już karczowanie samosiewu. 

Obiekt niedostępny, obecnie w trakcie rewitalizacji. 

Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 12.01.2026 r.

Bibliografia    

• Libicki P., Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, Poznań 2012.
• Macek Z., Wieś Szebnie, Szebnie 1993.
• Opinia dotycząca planowanej inwestycji: remontu, przebudowy i rozbudowy dworu w Szebniach gm. Jasło, pow. Jasielski, B. Potera, NID.
• Piórecki J., Ogrody i parki województwa krośnieńskiego, Bolestraszyce 1998.
• Sarna W., Opis Powiatu Jasielskiego, napisał Ks. Władysław Sarna proboszcz w Szebniach, Jasło 1908.