Historia

Chałupa należała do wyrobnika rolnego Michała Inglota. Zgodnie z informacją wyrytą na belce tragarza izby, powstała w 1905 roku. Budowniczy obiektu nie jest znany. Chałupę przekazał Towarzystwu Przyjaciół Markowej Wiesław Bar. Na teren zagrody przeniesiono ją czynem społecznym w 1992 roku. Prace związane z utrzymaniem obiektu od lat wykonywane są przez miejscowych rzemieślników z zastosowaniem tradycyjnych technik i materiałów. W 2019 roku Zagroda - Muzeum Wsi w Markowej została laureatem ogólnopolskiego konkursu „Zabytek Zadbany” w kategorii specjalnej F - właściwe użytkowanie i trwała opieka nad zabytkiem.

Opis

Chałupa usytuowana w północno-wschodniej części zagrody, w sąsiedztwie stajni biedniackiej. Frontem zwrócona w kierunku wschodnim. Wzniesiona w konstrukcji zrębowej na rzucie prostokąta, o zwartej prostopadłościennej bryle, przykrytej wysokim w proporcji do ścian dachem. Zręby z bali świerkowych obrabianych ręcznie, łączonych w węgłach na „rybi ogon” i „na obłap”. Chałupa szerokofrontowa z asymetrycznym wejściem głównym od strony zachodniej. Dach czterospadowy, poszyty schodkowo słomianą strzechą (kiczkami) z kalenicą wzmocnioną zmierzwioną słomą i koźlinami. Okapy dachu nadwieszone nad ścianami budynku, wsparte na końcach krokwi. Więźba dachowa konstrukcji krokwiowo – płatwiowej. Ściany zewnętrzne i wewnętrzne bielone wapnem. Otwory drzwiowe prostokątne, ujęte w węgary wpuszczone dołem w podwalinę, z nadprożem. Drzwi jednoskrzydłowe, deskowo – spągowe osadzone na zawiasach pasowych. Prostokątne otwory okienne wypełniają okna pojedyncze, dwuskrzydłowe, sześciokwaterowe. Wnętrze jednotraktowe, na które składa się jedna izba (od strony południowej) oraz komora (po stronie północnej) z przechodnią sienią pomiędzy nimi. W sieni zrekonstruowano murowany z cegły, polepiany gliną i bielony wapnem komin, z szafką służącą do przechowywania żywności. 

Obiekt dostępny na zewnątrz i od wewnątrz w godzinach pracy muzeum po zakupie biletów wstępu, zgodnie z informacją podaną na stronie internetowej https://www.skansen-markowa.pl/kontakt/. Brak udogodnień dla osób ze szczególnymi potrzebami.

Oprac. Alicja Kuśta, OT NID w Rzeszowie, 05.03.2025 r.