Historia

Brama północna zbudowana została w trakcie szeroko zakrojonych prac związanych z przebudową zamku oraz przekształceniem jego otoczenia rozpoczętych w końcu XIX wieku. Oprócz budowy nowych obiektów na obszarze zespołu, cały teren ogrodzono wznosząc nowe bramy w stylu neobaroku francuskiego. Brama północna wykonana została w 1900 roku według projektu Alberta Pio i Amanda Bauqué przez wiedeńską firmę Hutter-Schrantz. W latach powojennych kilkakrotnie przeprowadzono przy obiekcie prace remontowo-konserwatorskie.

Muzeum-Zamek w Łańcucie zostało w 2021 roku laureatem w konkursie „Zabytek Zadbany” w kategorii specjalnej – właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem.

Opis

Brama północna usytuowana jest na terenie zespołu zamkowo-parkowego na północny wschód od zamku. Położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie Zameczku Romantycznego, na osi alei przecinającej park na linii północ-południe. Brama jest cofnięta w stosunku do linii ogrodzenia i połączona z nim ćwierć kolistymi odcinkami Złożona jest z czterech murowanych filarów oraz metalowej bramy i dwóch bramek. Zbudowana jako trójprzelotowa. Przejazd pośrodku ujęty jest w murowane z cegły filary wewnętrzne (wyższe od zewnętrznych) z tynkowanym boniowaniem, posadowione na cokołach i zwieńczone ozdobnie opracowanymi puklowanymi wazami z festonami. Na filarach wewnętrznych od strony północnej umieszczone są kartusze z herbem Pilawa. Przejścia boczne zamknięte są od góry łukiem odcinkowym, nad którym profilowany gzyms oraz wolutowe spływy. Filary zewnętrzne również dekorowane są wazonami.

Dekoracyjnie opracowane są również ażurowe kute bramy. Brama w przejeździe głównym jest dwuskrzydłowa, zamknięta łukiem nadwieszonym, ozdobiona ornamentem neoregencyjnym i owalnym kartuszem z monogramem Romana Potockiego.

Zabytek dostępny. Możliwość wjazdu przez osoby ze szczególnymi potrzebami.

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 16.05.2025 r.